sayman, 140journos yayınında verilere dayalı haberler üretmek için geniş kapsamlı konuları imece usulünde insanların katkısıyla bir araya getiren sistematik bir veri toplama aracı. sayman ile toplanan veriler 140journos editörlerince doğrulanır, işlenir ve hazırlanan haber dosyası kamuoyuyla paylaşılır.
saydıraç’tan sayman’a
2014'ün mart ayındaki yerel seçimlerde ysk’nın seç-sis sistemini doğrulamak amacıyla (alfabetik sırayla) burak arıkan, cem aydoğdu, engin erdoğan, engin önder, hilal koyuncu, igal nassima ve yaprak gültay’dan oluşan bağımsız bir ekip olarak yarattığımız “saydıraç” isimli araç değişti, evrildi; kapsamını yalnızca seçim odaklı olmaktan çıkarttı. şimdi ise bir veri örgütleyicisi olarak “sayman” ismiyle geri dönüyor. sayman’ın, yeni çalışma prensibiyle 140journos’un karmaşık veri toplama ve veriyi örgütleme problemine çözüm olmasını umuyoruz.
türk dil kurumu, “sayman” kelimesini “bir kurum, kuruluş vb.nin hesap işleriyle uğraşan kimse, muhasebeci, muhasip” olarak tanımlıyor. bürokrasinin yarattığı en sıkıcı pozisyonlardan birinin görevlerini yeniden hayal etmek istedik ve bundan böyle 140journos’ta karmaşık verilerin muhasebesini “sayman” ile tutacağız. “sayman” ile daha sonra haber potansiyeline dönüşeceğini düşündüğümüz sayılabilir şeyleri topluca saymayı, veriler üzerinden sağlama yapmayı ve ilgili kişileri hesap verilebilir kılmayı hedefliyoruz.
140journos’un 5.5 yıllık yayınında bütünleştiği kavramlardan biri olan “vatandaş haberciliği” fikrine oldukça yakınlık arz ettiğini düşündüğümüz sayman; geniş kapsamlı verileri, tıpkı sokaktan habercilik deneyiminde olduğu gibi imece usulünde insanların katkısıyla toplamaya olanak sağlayacak.
sayman nasıl işleyecek?
sayman’ın çalışma prensibini 4 adımda özetleyebiliriz: araştırma konusunun belirlenmesi, sayımın online olarak mı yoksa hackathon ile mi yapılacağının tespit edilmesi, sayman üzerinde konunun açılıp sayım yapılması, son adımda doğrulama ve 140journos’ta yayın.
- 140journos editöryel ekibi, her pazartesi ofiste yaptıkları büyük toplantıda aktüel ve spot yayınlara dair hareket planlarını, türkçe-ingilizce yayınlardaki haftalık stratejileri ve 140journos’un alt markaları SO ve sayman’ın o haftaya dair yayın başlıklarını ele alıyor. pazartesi’den pazartesi’ye bu toplantılar ile sayman’da sayıma açılacak yeni araştırma konuları belirlenecek. sayman’ın işlemesini istediğiniz konu başlıklarını tüm sosyal mecraları kullanarak bize ulaştırabilirsiniz.
- konu belirlendi. peki bu konu en iyi, en hızlı nasıl işlenir? bu aşamada editörler; sayım konusunun içeriği, kapsamı, veri toplama yöntemlerinin hassasiyeti gibi konuları göz önüne alarak sayım işleminin belirli bir gün ve saatte hackathon yöntemiyle mi, yoksa sosyal medyada duyuruları yapılıp facebook çalışma grupları açılacak bir online toplulukla mı işlenmesi gerektiğine karar verecek. eğer sayım konusuyla ilgilenen akademi, sivil toplum kuruluşu ya da konuyla ilgili gruplar mevcutsa bu kurum ve kuruluşlarla sayman’daki sayımın tamamlanması için işbirliği yapılabilecek.
- sayımın duyurusu 140journos sosyal medya hesapları, facebook çalışma grupları ve whatsapp yayını üzerinden gerçekleştirilir. ve 140journos editörleri, belirlenen konuyu sayman üzerinde açar ve sayımı başlatır.
- sayım tamamlandıktan ve girişler kapandıktan sonra 140journos editörleri elde edilen tüm veriyi inceler, ayıklar, kategorize eder ve doğrular. editörler, işlenen bu veriden haber dosyası hazırlamak amacıyla istifade ederler. oluşturulan haber dosyasında yazı, görsel, video gibi anlatı yöntemlerinin yanı sıra graph commons üzerinden ilişki haritaları da kullanılabilir. nihai haberin künyesinde aktif olarak sayıma katılan ve isimlerini paylaşmak isteyen tüm katılımcıların imzaları yer alır.
sayman ile toplanan veriler ve iyi bir editöryel değerlendirme sonucunda ortaya veri temelli, nitelikli birçok araştırma çıkacak. aynı zamanda sayman ile yaratılan veri setleri, yeni ve farklı araştırmalara da kaynak teşkil edebilecek.
sayman ile hazırlanan ilk anlamlı veri seti, yakın türkiye tarihinin siyasi ilişkiler ağı veritabanı. bu çalışma, 30'a yakın gönüllünün katılımıyla 24 saat süren bir hackathon neticesinde tamamlandı.
140journos’tan sayman’da ilk konu: erdoğan modası
erdoğan, siyasette olduğu gibi modada da kendi tarzını yaratan bir isim. saydıraç’ın “erdoğan modası” araştırmasıyla erdoğan’ın siyasi kariyerindeki farklı zaman ve durumlarda giydiği kıyafetleri gün gün, parça parça kategorize ediyor ve sonrasında moda tasarımcılarıyla incelemeye alıyoruz.
sayıma katılmak için talepte bulunun:
https://www.facebook.com/groups/sayman.erdoganmodasi/
sayman’a dair soru, görüş, öneri ve işbirliği talepleriniz için info@140journos.com e-posta adresinden bize ulaşabilirsiniz.