15 temmuz darbe girişimi gecesi kim, kiminle, neredeydi, ne yapıyordu?

140journos derlemesiyle 15 temmuz’da kim, kiminle, neredeydi, ne yapıyordu?

editörün notu: “15 temmuz’da kim, kiminle, neredeydi, ne yapıyordu?” 140journos’un kurduğu facebook çalışma grubu üzerinden katılımlarla devam eden bir araştırmadır. derlemedeki kişi, yer, zaman ve durum bilgileri iddianamelerde yer alan ifadelerin incelenmesi ve medya taraması yöntemleriyle güncellenmeye devam edecektir. çalışma grubumuza katılmak için: https://www.facebook.com/groups/15temmuzdakimkiminlenerede/

editör: can pürüzsüz/140journos, katkı sağlayanlar: fatih göktuğ ipin/140journos stajı

kim? | kiminle? | nerede? | ne zaman? | ne yapıyordu?

kemal kılıçdaroğlu|ertuğrul kürkçü|uçak | 21:50–23:00|istanbul’a geliyor

hdp izmir milletvekili ertuğrul kürkçü yaşananları anlatıyor

“15 temmuz darbe gecesi atatürk havalimanı’na ankara uçağından üç milletvekili ve üç parti yöneticisi indi. kemal kılıçdaroğlu, ertuğrul kürkçü ve hayati yazıcı. uçaktan inenlere darbe olduğu, atatürk havalimanı’ndan çıkışın mümkün olmadığı, beklemek gerektiği söylendi. 15 dakika sonra alandan ayrılmanın mümkün olduğu bilgisi gelince vip salonundan herkes kendi karşılayıcılarıyla birlikte çıktı. (11 nisan 2017)

erdoğan, atatürk havalimanı’ndan ayrılan kılıçdaroğlu’nu eleştiriyor

“kılıçdaroğlu sen neredeydin? atatürk havalimanı’nda kaçıyordun. hâlbuki biz seninle havalimanında buluşabilirdik. ama yoktu. neymiş bakırköy’e gitmiş.” (27 mart 2017)

kılıçdaroğlu, erdoğan’ın sözlerine cevap veriyor

“bana haber mi verdi? ‘sayın kılıçdaroğlu bekleyin ben de oraya geliyorum’ diye haber mi verdi? nerede olduğu belli değildi. bir cumhurbaşkanı konuşurken neyi anlatmak istediğini sade ve güzel bir dille anlatmalı. haber verseydin beklerdim. ‘sayın kılıçdaroğlu orada bekleyin, ben oraya geliyorum.’ koruma müdürü, koruma müdürüme açardı telefonu, beklerdim. laf söylemek kolaydır önemli olan niyettir. beni eleştirmek için bunu söylüyor. geldi de tankın üstüne mi çıktı? sadece ben değil sayın hayati yazıcı da oradaydı.” (5 nisan 2017)

erdoğan, kılıçdaroğlu’na cevap veriyor

“şimdi dün akşam ne diyor? ‘sayın cumhurbaşkanı madem geliyordu, bana haber verseydi, ben de o zaman meydana gelirdim’ diyor. ey kılıçdaroğlu, ben milletime çağrımı yaptım, sen de milletin bir ferdi olarak, nasıl benim bütün halkım o meydanlara dolduysa, sen de mademki yeşilköy’e indin, niye ayrıldın gittin de oradaki vatandaşlarımla beraber olmadın, niye? bak, ben geldim vatandaşlarımla beraber ertesi gün öğleye kadar onlarla birlikte orada oldum. hani sen diyordun ki, ‘bir darbe olursa ilk önce ben çıkarım (tankın) üzerine.’ ne oldu? bunu sen söyledin. senin hayatın yalan.” (6 nisan 2017)

kemal kılıçdaroğlu|hayati yazıcı |uçak | 21:50–23:00|istanbul’a geliyor

ak parti genel başkan yardımcısı hayati yazıcı yaşananları anlatıyor

“ben o gün akşam ankara’da bir düğündeydim. nikah erken kıyılınca düğün sahibinden izin aldım. 21:50 uçağına bindim, istanbul’a geldim. uçakta yanımda sayın kılıçdaroğlu oturuyordu. inişe yaklaştığımız sırada sayın kılıçdaroğlu’nun yanındaki korumaları ya da danışmanları gelerek, boğaz köprülerinde tank olduğunu söylediler. ben de bunu duydum. ‘bir terör saldırısı, terörist bir eylem var ki güvenlik güçleri önlem almış’ diye düşündüm. ama tank olduğuna göre eylem çok büyük diye hafızamdan geçirdim. bir bilgi daha geldi, ankara’da jetlerin uçtuğu yönünde. ‘türkiye ileriye doğru bir atılım gerçekleştirirken çok alçakça bir girişim.’ buna benzer aramızda değerlendirmeler oldu. uçak indi, herkes telefonlarıyla meşguldü. taşıyıcı araca bindik, aramızda bir konuşma olmadı. çünkü telefonlar çalıyor. vip salonuna geldik. ben bu arada geri dönmeyi düşündüm. ağırlık merkezinin ankara olduğunu düşündüm. saat 23:00 uçağına ankara’ya bilet aldım. sonra uçuşlar yasak denildi. biletimin parasını tekrar geri aldım ve hemen vip’nin küçük salonuna geçtim. beni karşılamaya gelen bir tek şoför var. korumalar karşıdan bu tarafa geçememiş. sayın başbakanımızı aradım, onunla görüştüm. cumhurbaşkanımızı aradım, erişemedim. ak parti il teşkilatını aradım. orada 200 kadar darbeci asker olduğunu söylediler. bütün bu değerlendirmeleri yaptıktan sonra il teşkilatına gitmeye karar verdim. salona geldiğimizde sayın kılıçdaroğlu’nu karşılayanlar vardı. o diğer salona geçti diye düşündüm. kalkarken onu sordum. birtakım şeyler söylemek içimden geçti. dediler ki, ‘epey oldu gideli’. benim onunla ilgili tanıklığım bu kadar. oradan ayrıldım. şoföre il başkanlığına gidelim dedim. çıkışta askeri bir araç vardı. oradan büyük bir zorlukla ayrıldım. yollar kapalıydı, bazen ters şeride girmek suretiyle il başkanlığına geldim. orada toplanan vatandaşlarımıza hitap ettim. sonra cumhurbaşkanımız havaalanına geliyordu. tekrar havaalanına döndüm. ertesi gün, öğlene kadar cumhurbaşkanımız ile beraberdim. benim sayın kılıçdaroğlu ile birlikteliğim bir zaman dilimi içinde, vip salonuna girinceye kadar. ondan sonrasını bilmiyorum” (11 nisan 2017)

ertuğrul kürkçü, hayati yazıcı’yı eleştiriyor

“atatürk havalimanı vip salonu ve çevresinde ‘darbeci’ asker veya ‘darbeci tankı’ yoktu. tem çıkışındaki 2 zırhlı araçta da hiçbir hareket yoktu. kılıçdaroğlu’nun atatürk havalimanından ayrılışını gördüm. üstüne çıkılacak tank olmadığı için olsa gerek hayati yazıcı’nın direnişini göremedim. darbecileri her şeyin yanısıra vip’e el koymayarak ankara’dan gelenleri tarih yazma fırsatından mahrum bıraktıkları için de lanetliyoruz. kılıçdaroğlu, tarih yazma fırsatını telefonla yakalamış. ama hayati yazıcı’nın neden havalimanı direnişimizin başına geçmediğini bilemedim. gene de yazıcı’nın ortalığı velveleye vermemesine bakınca bu atatürk havalimanı köpürtücülerinden daha makul bir insan olduğu söylenebilir.” (11 nisan 2017)

erdoğan, kılıçdaroğlu’nun havaalanından ayrılışı hakkında konuşuyor

“vip’teki bütün kameralara takıldı, o kameralarda tankların yanına kılıçdaroğlu’nu alan araba geliyor ışıldaklarıyla falan özel, tanklardaki ve onların yanındakilerle görüşmeler yapıyor. a haber’in yayınlarında bu görüntüler var. (darbecilerle) teması söz konusu. kılıçdaroğlu beyefendiye anlaşmış olarak, ‘hadi sen gidebilirsin.’ deyip ona yol veriyorlar. vatandaşlar öbür tarafta devlet konukevi’nin olduğu yerde, orada on binlerce insan var. niye oraya gitmiyorsun?” (10 nisan 2017)

kemal kılıçdaroğlu|bülent kerimoğlu|bakırköy |gece| gelişmelerin takibi

kılıçdaroğlu yaşananları anlatıyor

“21:50 uçağıyla ankara’dan havalandık. istanbul’a 23:00 sıralarında indik. uçak indikten sonra askeri müdahaleden söz edildi. inanamadım… darbeye karşı olduğumuzu ifade ettik. ankara’ya dönmek için bekledik. havalimanı dışına çıkmanın da tehlikeli olabileceği ifade edildi. oradan bakırköy belediye başkanımızın evine gittik. orada darbeye karşı olduğumuza yönelik kısa bir metin hazırlayıp medyaya gönderdik.” (18 temmuz 2016)

bakırköy belediye başkanı bülent kerimoğlu yaşananları anlatıyor

“başbakan yardımcısı hayati yazıcı atatürk havaalanı’ndan nasıl çıktıysa o koşullarda, genel başkan da aynı koşullarda çıktı.” (11 nisan 2017)

erdoğan, kılıçdaroğlu’nu eleştiriyor

“insanların üzerine tanklar sürülüyor. ama bu zat, oradaki tankların arasından rahatça geçip, kendini bakırköy’e atabiliyor. 12 dakika kiminle telefonda görüştün ey kılıçdaroğlu? açıkla bakalım. demek ki darbecilerin radarları kılıçdaroğlu’nu algılamıyor.” (12 nisan 2017)

internet ortamında yayılan fotoğraflarda, kılıçdaroğlu’nun, bülent kerimoğlu’nun evinde, istanbul il başkanı cemal canpolat’la cnn türk yayınını takip ettiği görülüyor.

kılıçdaroğlu|cemal canpolat|bakırköy |gece|gelişmelerin takibi

habertürk yazarı sevilay yılman, fotoğraflar hakkında bilgi veriyor

“olur ya, fotoğraflar faketir, montajdır, bir hataya düşmeyeyim filan diye bayağı bir kulis yaptım chp’li kaynaklarımla. fake değil! tamamen doğru. yani o fotoğraflar o geceye ait ve denildiği gibi bakırköy belediye başkanı’nın evinden. peki, kim çekti o fotoğrafları? aldığım kesin bilgiyi aktarıyorum. o anda evde hepi topu 6 kişi varmış. bunlardan ikisi belli zaten. fotoğraftakiler, yani kılıçdaroğlu ile canpolat. diğerlerini de sayıyorum. evin sahibi başkan bülent kerimoğlu, eşi, chp basın danışmanı okan konuralp ve koruma müdürü koray aslan. yani o fotoğrafları çeken her kimse, bu dört kişiden biri. kim çektiyse internete sızdıranın da o olduğundan şüphem yok. bunlar bir yana. asıl rezalet ise tamamen mahrem bir ortamda edinilmiş bu fotoğrafları çekenin ve kamuoyuna sızdıranın hâlâ kim olduğunu tespit edememiş olmanız! düşünün. o gece, darbe kalkışmasının olduğu o an, siz alçaklığı televizyondan izlemekle yetinirken yanı başınızda birileri bu anları fotoğraflıyor ve sonra da rezil olmanız için internete sızdırıyor.” (12 temmuz 2017)

hakan fidan|hulusi akar|genelkurmay |18:10–20:22|toplantı yapıyor

çatı iddianamade yer verilen ayrıntılar

darbe girişimi sırasında genelkurmay başkanlığı’nda yaşananlara ilişkin 221 sanık hakkında hazırlanan çatı iddianameye göre, “örgüt üyesi askerler tarafından mit müsteşarının (rehin) alınacağına ve kuruma bir saldırı olacağına” yönelik ihbarı değerlendiren hakan fidan, orgeneral yaşar güler ile görüştü ve karargaha çağrıldı. saat 18:10'da genelkurmay karargahı’na giriş yapan fidan, burada orgeneraller salih zeki çolak, hulusi akar ve yaşar güler ile görüştü.

fidan, 20:22'de protokol görevlisi bir kadın subay refakatinde karargahtan çıktı.

hakan fidan|istihbarat görevlileri|mit yerleşkesi|gece|çatışıyor

milliyet gazetesi ankara temsilcisi serpil çevikcan yaşananları anlatıyor

“mit yerleşkesi, darbe girişimi gecesinin en zorlu kurumlarının başında yer aldı. uzun saatler boyunca, helikopterlerin de yer aldığı karşılıklı bir çatışma ortamı yaşandı. ‘geçmiş olsun’ dediğimiz, ‘nasıl bir geceydi?’ diye sorduğumuz mit müsteşarı, ‘sabaha kadar çarpıştık’ yanıtını verdi. kendisiyle konuştuğumuz saatlerde kara kuvvetleri komutanı orgeneral salih zeki çolak ile genelkurmay ikinci başkanı orgeneral yaşar güler akıncı üssü’nde hâlâ tutuluyordu.” (17 temmuz 2016)

hulusi akar |mehmet dişli|akıncı üssü|gece|rehin durumda

akıncı üssü iddianamesine göre genelkurmay başkanı’nın rehin alınışı

“saat 23.03'te, darbecilerin tehdit ve zor kullanmak suretiyle darbe faaliyetinin başına geçme teklifini kesin bir dille reddeden genelkurmay başkanı orgeneral hulusi akar; mehmet dişli, fırat alakuş, abdullah erdoğan, onur özdemir, mehmet aytaç, halit kazancı ile birlikte diğer darbeci 3 adet özel kuvvetler komutanlığı görevlisi tarafından 1-a kapısından çıkartıldı. akar, mehmet dişli’nin refakatinde, yanlarında dört özel kuvvetler mensubu olduğu halde halil gül yönetimindeki helikoptere bindirilerek akıncı üssü’ne götürüldü.”

16 temmuz saat 10:37'de başbakan binali yıldırım, “genelkurmay başkanımız sağ salim kurtarıldı ve şu anda çankaya’da kriz merkezinde görevinin başındadır.” açıklamasında bulundu.

bunu da okuyun · mediumGenelkurmay Başkanı Orgeneral Akar’ın Savcılık İfadesi15 Temmuz darbe girişimi sırasında bir süre alıkonulan Genelkurmay Başkanı Orgeneral Hulusi Akar, tanık sıfatıyla verdi.↗bunu da okuyun · mediumKomutanların İfadeleriyle 15 Temmuz Darbe Girişimi Sırasında Neler Yaşandı?↗

kılıçdaroğlu |hulusi akar|tbmm|16 temmuz|gece yaşananları konuşuyor

genelkurmay başkanı öğleden sonra meclis’teki özel oturuma katılıp; toplantı sonrasında, tbmm başkanı, muhalefet liderleri, yüksek yargı organlarının başkanlarıyla görüştü.

erdoğan |berat albayrak|marmaris|girişim öncesi|tatil yapıyor

darbe girişimi esnasında marmaris’te ailesiyle tatilde olan erdoğan’ın yanında damadı ve enerji tabii kaynaklar bakanı berat albayrak bulunuyordu.

erdoğan darbe girişimi hakkındaki ilk açıklamayı 00:04'te marmaris’te yapmıştı.

erdoğan’ın söz konusu açıklamasının yayınlanmamasına ilişkin 21 kasım 2016'da trt’den yapılan açıklamada “darbeye kalkışan hainler trt’yi 22:50’den itibaren işgale başlamışlardı.” ifadelerine yer verildi.

berat albayrak, marmaris’ten atatürk havalimanı’na geçişi ve havalimanındaki basın açıklaması sırasında da erdoğan’ın yanında olacaktı.

hande fırat|erdoğan | cnn türk stüdyosunda|00:24|facetime yapıyor

erdoğan, katıldığı cnn türk yayınında darbe girişimine karşı “milletimizi illerimizin meydanlarına, havalimanlarına davet ediyorum ve milletçe meydanlarda, havalimanında toplanalım ve bunların o azınlık grubu, tanklarıyla, toplarıyla gelsinler, ne yapacaklarsa halka orada yapsınlar. halkın gücünün üstünde bir güç ben tanımadım bugüne kadar.” açıklamasında bulundu.

erdoğan |metin külünk | atatürk havalimanı|04:15|açıklama yapıyor

erdoğan’ı marmaris’ten istanbul’a getiren uçak, saat 03:15 sıralarında atatürk havalimanı’na ulaştı. erdoğan ve albayrak’ın yanında, ak parti istanbul milletvekili metin külünk, ak parti istanbul milletvekili halis dalkılıç ve ak parti istanbul il başkanı selim temurci bulunuyordu.

“bakın şu anda,şu çatısı altında bulunduğumuz yeşilköy atatürk havalimanı işte şurada kısa bir süre önce daiş militanlarının di mi, adeta işgaline uğramış ve burada onlarca insanı kaybetmiştik.şimdi de paralel devlet yapılanmasının bir işgali burada söz konusu.” — erdoğan

bunu da okuyunatatürk havalimanı saldırısı28 haziran 2016 tarihinde atatürk havalimanı’ndaki ışid saldırısı sonucu 45 kişi hayatını kaybetti, 239 kişi yaralandı.↗

erdoğan havalimanında yaptığı açıklamada, kendisinin ayrılmasının ardından marmaris’te kaldığı otele saldırı düzenlendiğini açıkladı.

suikast girişimi nedeniyle aranan 37 şüpheli askerden 36'sı 1 ağustos 2016 tarihine kadar güvenlik güçlerince yakalandı. suikast girişimine ilişkin davanın görülmesine ise 20 şubat 2017 tarihinde muğla’da başlandı.

erdoğan |sümeyye erdoğan| kısıklı|16 temmuz|vatandaşlarla beraber

16 temmuz sabah saatlerini atatürk havalimanı devlet konukevi’nde geçiren cumhurbaşkanı erdoğan, sonrasında kısıklı’ya giderek konutunun girişinde bekleyen vatandaşlarla buluştu.

enerji ve tabii kaynaklar bakanı berat albayrak, kızı sümeyye erdoğan bayraktar ve damadı selçuk bayraktar’la beraber konutuna geçen erdoğan, akşam saatlerinde burada bir konuşma daha yaptı.

devlet bahçeli|genel başkan yardımcıları| balgat|gece|gelişmelerin takibi

mhp genel başkan ve yardımcılarının, sabah saatlerine kadar tüm gelişmeleri mhp’nin ankara balgat’taki genel merkez binasından izlediği biliniyor.

demirtaş |başak demirtaş| diyarbakır’daki evi|gece|gelişmelerin takibi

cumhuriyet gazetesi yazarı çiğdem toker yaşananları anlatıyor

“demirtaş, 15 temmuz gecesi, darbe girişimini ilk önce eşinden (başak demirtaş) duymuş. (…) sonra telefon trafiği başlıyor. (…) kendisine evden ayrılıp başka bir yere geçmesinin iyi olacağını telkin edenler oluyor. demirtaş evde kalmayı tercih ediyor. ‘yapacakları birşey varsa nereye giderseniz gidin bulurlar’ diyor. hdp’li belediye başkanları geliyor eve. herkes durumu anlamaya çalışıyor. (…) o gece ankara’da çok az sayıda hdp milletvekilinin bulunduğunu ifade etti demirtaş. grup başkanvekili idris baluken ‘dikmen’den inip meclis’e geçebilirim ama yolda kiminle, nasıl karşılaşacağımızı bilemiyorum’ demiş telefonda. demirtaş, ‘meclis’in bombalandığı ve tanklarla çevrildiği bir ortamda o gece herhangi bir hdp milletvekilinin başına bir şey gelse tamamen başka bir şeye dönüşebilirdi’ diyor ve bu nedenle milletvekillerine parlamentoya gidin demediklerini vurguluyor.”

binali yıldırım|partililerle|istanbul-ankara yolu|gece|gelişmelerin takibi

darbe girişimi gecesi saat 11 sularında bağlandığı ntv yayınında “bu bir kalkışmadır” açıklamasında bulunan binali yıldırım, “milleti temsil eden türkiye cumhuriyeti hükümeti iş başındadır. bunun iş başından gitmesi ancak milletin kararıyla olur.” dedi.

darbe girişiminin bastırılmasına yönelik talimatlar veren binali yıldırım, sosyal medyada yayınlanan çağrısında da “vatandaşlarımızın olay tamamen sona erinceye kadar meydanları terk etmemelerini istirham ediyorum” ifadelerini kullandı.

binali yıldırım, darbe girişimi sonrası katıldığı atv yayınında o gece istanbul’dan ankara’ya karayolu ile gittiklerini ve yolda tanklara rastladıklarını söyledi.

16 temmuz akşamı meclis önünde bir konuşma yapan binali yıldırım, “bunlar her şeyi hesapladı ama bir şeyi unuttular. o da başkomutan cumhurbaşkanı erdoğan’dır” ifadelerini kullandı.

ismail kahraman|milletvekilleriyle|tbmm|01:39'dan itibaren|özel oturum

darbe girişimi gecesi saat 1:39'da meclis başkanı ismail kahraman ve milletvekilleri tbmm genel kurulu’nda oturuma başladı. meclise ilk bomba saat 02:32'de atıldı.

tbmm genel kurulu’nun 16 temmuz 17:00'deki olağanüstü toplantısında ise 4 partinin uzlaştığı ortak metin okundu.