ölümünün 4. yılında: berkin elvan
gezi parkı eylemlerinin sürdüğü 16 haziran 2013'te başına gaz bombası kapsülü isabet eden ve komada 269 gün geçiren berkin elvan, 11 mart 2014'te hayatını kaybetti. süreç içerisinde neler yaşandı?
ölümü
gezi parkı eylemlerinin sürdüğü 16 haziran 2013 günü okmeydanı’ndaki evinden ekmek almaya giden berkin elvan’ın başına gaz kapsülü isabet etti.
berkin, kaldırıldığı okmeydanı eğitim araştırma hastanesi’nde 269 gün komada kaldı. 11 mart 2014'te 15 yaşında hayatını kaybetti. yaralandığında 45 kilo olan berkin, hayatını kaybettiği gün 16 kiloydu.
cenazesi ve protestolar
gezi parkı eylemlerinde polisin orantısız güç kullanımının bir kurbanı olduğu düşünülen berkin’in ölümü protesto edildi. ekmek, berkin için yapılan eylemlerin simgesi oldu, yunanistan’da 2008 yılında polis kurşunuyla hayatını kaybeden 15 yaşındaki alexis ile berkin’in ölümü bağdaştırıldı.
12 mart 2014 günü berkin’in cenaze törenine binlerce insan katıldı. tören sonrası gerçekleştirilen polis müdahalesinde birçok kişi yaralandı ve gözaltına alındı.
burakcan karamanoğlu’nun öldürülmesi
12 mart 2014 günü, cenazenin defni sonrasında, 22 yaşındaki burak can karamanoğlu okmeydanı’nda çıkan olaylarda öldürüldü. olaydan sonra, berkin’in babası sami elvan, burak can’ın babası halil karamanoğlu ile beraber can dündar’ın yaptığı canlı yayına katıldı.
burak can karamanoğlu’nun öldürülmesine ilişkin 5 kişi hakkında dava açıldı, sanıklardan 3'ü hakkında ağırlaştırılmış müebbet isteniyor.
dönemin başbakanı erdoğan’ın 14 mart 2014 gaziantep mitinginde burakcan ve berkin elvan’ın ölümleriyle ilgili konuşmasında, kitlenin berkin elvan’ın annesi gülsüm elvan’ı yuhalaması kamuoyunda tepki gördü.
‘berkin’in ölüsüne hakaret’ davaları
berkin elvan’ın ölümünden sonra, sosyal medyada ‘berkin’in ölüsüne hakaret’ eden kişilere dava açıldı. mustafa andaç, twitter’da berkin’e ve baba sami elvan’a hakaret ettiği gerekçesiyle 4.200 tl adli para cezasına çarptırıldı, ceza ertelendi. berkin elvan’ın cenazesinin kaldırıldığı gün facebook’a “kafasına sıkan çeviğin ellerinden öperim” yazan polis ufuk çolak iyi hal indirimiyle 10 ay ceza aldı, ceza sanığın “pişmanlığı” göz önüne alınarak ertelendi.
savcı mehmet selim kiraz’ın öldürülmesi
berkin’in ölümüyle ilgili soruşturmaya bakan 4. savcı olan mehmet selim kiraz, 31 mart 2015 günü çağlayan adliyesi’ndeki odasında rehin alındı.
dhkp-c üyesi bahtiyar doğruyol ve şafak yayla, elvan’ı vuran polislerin açıklanmasını istedi, aksi takdirde savcıyı öldüreceklerini duyurdu.saatler süren görüşmelerin sonunda, adliye içerisinde silahlı çatışma yaşandı ve odada bulunan 3 kişi de hayatını kaybetti.
olay sonrası, i̇stanbul adalet sarayı’nın bulunduğu alana, şehit cumhuriyet savcısı mehmet selim kiraz yerleşkesi adı verildi.
berkin elvan’ın ölümüne ilişkin dava
mart 2016'da çıkan haberlerde berkin’in yaralanmasına ilişkin görüntülerde eşgali belirlenen polis memurunun kimliğinin tespit edildiği belirtildi.
polis memuru f.d. hakkında müebbet hapis istemiyle hazırlanan iddianame, aralık 2016'da ağır ceza mahkemesi tarafından kabul edildi ve “olası kastla öldürme” suçundan dava açıldı. davanın ilk duruşması 6 nisan 2017'de görüldü.
dava öncesi taksim dayanışması adına açıklama yapan mücella yapıcı, “tüm katiller ve azmettiricileri adil yargı önüne çıkana kadar biz bu işin peşindeyiz” dedi.
sanık polis f.d. “o gün 25–26 saat görev yapmıştık. olayla ilgili detayları hatırlayamıyorum. ama kimseyi yaralayacak şekilde gaz fişeği kullanmadım. çevik kuvvet’te çalıştığım 3,5 sene boyunca kimsenin yaralanmasına ya da ölmesine neden olmadım” dedi.
çağlayan adliyesi önüne gelerek “berkin elvan’ın katilleri cezalandırılsın, adalet istiyoruz, halk cephesi” yazılı pankart açan gruba polis müdahale etti, 4 kişi gözaltına alındı.
anne gülsüm elvan, duruşmada “gaz kokusu gelmesin diye kapalıydı camlar. oğlumun geciktiğini düşündüm. (…) oğluma aldığım kıyafetler hala evde duruyor. hala o ekmeği bekliyorum, hala o fırına gidemiyorum.”dedi.
baba sami elvan duruşmada şunları söyledi: “berkin yanıma gelip, pazartesi günü mezuniyet töreni olduğunu ve törende giyecek kıyafeti almamı istedi. yorgun olduğum için annesi ile birlikte elbise almaya gittiler. akşam geldiklerinde berkin dışarıda kalmak istemiş, gelmemişti. ablasıyla kardeşi de dışarı çıkmak istedi. önce izin vermedim. bana sadece hak arayacaklarını söylediler. ben de anneleriyle birlikte gitmelerine izin verdim. sabah küçük kızım uyandırdı beni. ‘baba, berkin’in kafası kırılmış’ dedi. uyku sersemi olarak ayakkabılarımı dahi giymeden dışarıya fırladım. ancak berkin’i hastaneye kaldırmışlardı. yollar kapalı olduğu için kasımpaşa’yı dolanarak hastaneye götürmüşler. ameliyattan çıkardıktan sonra da yoğun bakıma aldılar. doktoru iyi şeyler söylemedi”
sanığın tutuklanmasına ilişkin talep reddedildi. duruşma 6 temmuz’a ertelendi.
6 temmuz’daki duruşma sonrada elvan ailesinin avukatlarından can atalay üst araması tutanaklarında, berkin elvan’ın üzerinde önce bir, sonra üç, daha sonra ise yedi adet torpil olduğunun yazıldığını söyleyerek tanık bekir artuğ’a tutanakların neden değiştirildiğini sordu.
artuğ ise “tutanağı ben yazmadım. bilmiyorum. toplam 11 adet torpil gördüm ama ben teslim etmedim” dedi.
eşyaları kendisinin almadığını tekrarlayan artuğ, kendisine yöneltilen soruları “toplumsal olaylar yoğundu. benim adım yorgunluktan veya uykusuzluktan verilmiş olabilir” diye yanıtladı.
avukat can atalay, “bakanlık, emniyet sistematik olarak delil karartıyor. içişleri bakanlığı’nın yazdığınız yazılara verdiği cevaplar okunmayacak derecede karışık bunun hiçbir açıklaması olamaz” dedi.
mahkeme, sanığın tutuklanması yönündeki talebi reddederek davayı 16 kasım tarihine erteledi.
16 kasım günü görülen duruşmada can atalay “buradayız, ne olursa olsun avukat tutuklamalarına rağmen buradayız. ‘berkin elvan dosyasını neden takip ediyorsun?’ diye tutukladıkları avukat arkadaşlara sormalarına rağmen buradayız ve burada olmaya devam edeceğiz” ifadelerini kullandı.
duruşma 13 aralık gününe ertelendi.
4. duruşmada avukatlar berkin elvan’ın gaz fişeği ile vurulmasına ilişkin ham görüntülerin salonda izlenmesini talep etti. görüntüler izlendiği sırada anne gülsüm elvan, “katil, kolun kırılsın. ciğerin yansın katil” diye bağırdıktan sonra fenalaştı. yakınları tarafından salondan çıkarılan anne elvan kendine geldikten sonra salona tekrar girdi.
avukat çiğdem akbulut, “görüntülerin ham hali, tübitak’ın iyileştirme yaptığı halinden daha net. tübitak tarafından görüntüler üzerinde basit düzeltme işlemlerinin yapılmış ve video görüntüleri fotoğraf haline getirilmiş.” dedi.
duruşmada tanık olarak dinlenen hemşire cihan gençoğlu ifadesinde olay tarihinde okmeydanı eğitim ve araştırma hastanesi acil servisinde görevli olduğunu belirterek, “olay sabahı nöbetçiydim. berkin elvan’ı koşuşturarak getirdiler travması vardı. damar yolunu açıp gönderdim ve 5 dakika işlemim bile olmadı. üzerinde torpil vardı o torpili polis odasına teslim ettim ve bir daha hastayı görmedim” dedi. hastane personeli tanık dilek öztürk “ameliyathane personeli tarafından berkin elvan’ın üzerinden çıkan 7 tane patlayıcıyı tutanağa kendisinin geçirdiğini” söyledi.
sanık polisin olay tarihinde birlikte görev yaptığı çevik grubundaki 20 polis memurunun tanık olarak dinlenmelerine karar verildi ve dava 27 şubat 2018 tarihine ertelendi.
5. duruşmada ilk olarak sivil tanıklar dinlendi. istanbul barosu’na kayıtlı avukat kaan kıvılcımer olay günü okmeydanı eğitim ve araştırma hastanesi’nde görevli olduğunu belirterek yaşananları anlattı: “sabah 07.00’de berkin elvan getirildi. şuuru yerinde değildi, tepki vermiyordu. şuurunun açılması için berkin elvan’ın ellerini tuttum. hastanede ceplerinden patlayıcı çıktığı söylemleri dolandı. yanındaydık, ben kasıkları üzerinde duran ellerini sıktım, sert hiçbir şey yoktu. hastane polisine patlayıcı veya diğer şeyler neyse görmek istediğimizi söyledik. bize göstermediler.”
bir sonraki duruşma 10 mayıs tarihinde.