tbmm genel kurulu’nda muhalefetin sunduğu hangi araştırma önergeleri ve grup önerileri, ne gerekçelerle reddedildi?
"önergeyi oylarınıza sunuyorum: kabul edenler… kabul etmeyenler… önerge kabul edilmemiştir.”
soma madenlerindeki kazalar
chp’nin 2012–2013 yıllarına ait maden kazalarının araştırılması önergesi soma maden kazasından 15 gün önce meclis’te reddedildi.
- önergeye yönelik konuşan chp milletvekili özgür özel: “bugün verdiğimiz araştırma önergesi soma’daki işçi kayıplarıyla ilgiliydi. soma’da sürekli maden ocaklarında patlamalar oluyor ve o patlamalarda işçilerimizi kaybediyoruz.”
- önerge aleyhine konuşan ak parti milletvekili muzaffer yurttaş: “ak parti, iş sağlığı ve güvenliği konusunda nasıl bugüne kadar önlemleri aldıysa bundan sonra da aynı önlemleri almaya devam edecektir.”
- soma maden kazası sonrası açıklama yapan başbakan erdoğan: “bir defa o günkü gündemde bu soma ile ilgili chp’li milletvekilinin getirdiği öneri veya önerge sadece o günkü gündemi engellemeye yöneliktir ve gerekli olan zaten cevabı arkadaşlarımız da verdiler. ‘bunu bir başka zamanda gündeme getirip konuşalım, konuşabiliriz’ dediler.”
(ilgili görüşme tutanağı için tıklayın)
terör olayları
temmuz 2015'te chp’nin talebi üzerine gerçekleştirilen toplantıda terör olaylarına karşı alınması gereken önlemlerin belirlenmesi amacıyla meclis araştırması açılmasına ilişkin teklif reddedildi.
- ak parti milletvekili bülent arınç: “24. dönemde bu konuyu özellikle inceleyen iki tane komisyon raporu var. netice alıcı ve örgütün silah bırakmasına, terörden vazgeçmesine yol açabilecek tüm tedbirleri hükûmet olarak uygulayacağız.”
(ilgili görüşme tutanağı için tıklayın)
diyarbakır-suruç-ankara saldırıları
hdp grup önerisinde, 5 haziran 2015 diyarbakır mitingi’ndeki saldırı, suruç saldırısı ve ve 10 ekim ankara saldırısı’nın gerçekleşmesi sürecinde adli ve idari ihmal olup olmadığı, arka planlarının aydınlatılması ve cezai yolların açılması istendi.
- ak parti milletvekili yılmaz tunç: “önergenin gerekçesinde bir araştırma talebinden ziyade, devleti suçlayan, terör örgütleri ile devlet arasında irtibat kurma çabasını açıkça görüyoruz. önergenin gerekçesinde türkiye’nin işid’e destek verdiği gibi hiçbir aslı ve astarı olmayan iftiraların yer aldığını görüyoruz. aslında önerge diyarbakır, suruç ve ankara katliamlarının araştırılmasını değil, türkiye’nin daiş’le irtibatlı olduğu kara propagandasına yönelik bir önerge olduğunu ilk bakışta görebiliyoruz. anayasamızın 138.maddesi açıktır: yürütülmekte olan bir soruşturma varken mecliste araştırma önergesi verilemez, soru sorulamaz, bu konuda görüşme yapılamaz. bu, yargı bağımsızlığının da bir gereğidir çünkü o dosyalar şu anda gizli olarak yürütülmektedir. bu nedenle anayasanın 138. maddesi gereğince bir araştırma komisyonu kuramayacağımızı siz de biliyorsunuz. bu tamamen burada farklı bir propaganda amacıyla getirilmiş bir önergedir. bu nedenle önergenin aleyhinde olduğumu belirtiyorum.”
(ilgili görüşme tutanağı için tıklayın)
atatürk havalimanı saldırısı
ışid’in atatürk havalimanı dış hatlar terminalinde 3 canlı bombayla yaptığı saldırı “terörün sebepleri araştırılsın” içerikli önergeleri yeniden gündeme getirdi. chp, mhp ve hdp güvenlik zaafı iddialarıyla ilgili önergeler verdi.
- ak parti milletvekili hüseyin kocabıyık: “daeş türkiye’ye karşı türkiye’nin içinde onlarca eylem yapıyor, yüzlerce türk vatandaşını katlediyor; ondan sonra da muhalefet, daeş ile türkiye’nin ilişkilerinden bahsediyor. bu, tutarlılık bakımından üzücü bir durumdur.”
- ak parti milletvekili şamil tayyar: “insanların kanını akıtan pkk olduğu zaman sesinizi çıkarmayacaksınız, bir mutabakat metnine imza atmayacaksınız ama ışid olduğu zaman hemen buraya bir araştırma önergesi vereceksiniz.”
- ak parti milletvekili selçuk özdağ: “fransa’da da oluyor, belçika’da oluyor, ispanya’da oluyor, ingiltere’de oluyor ve bu olaylara karşı parlamentoları birlikte hareket ediyorlar. orada terörü öven, terörü kutsayan hiç milletvekili yok; terörü öven parlamenterleri yok.”
- ak parti milletvekili hüseyin kocabıyık: “keşke bu önergeler, araştırma önergeleri görüşülmekte olan kanunların çıkmasını engelleme amacıyla kullanılmasa, bu amaçla verilmese, keşke memleket meselelerinin enine boyuna tartışılması ve çözüm yolları bulunması maksadıyla verilse bundan herhâlde türkiye de siyaset de meclis de çok büyük faydalar görür diye düşünüyorum.”
(ilgili görüşme tutanağı için tıklayın)
ege’deki 16 ada
mhp’nin ege adaları yunan işgalinde iddiası mecliste tartışıldı.
- milli savunma bakanı ismet yılmaz: “fiili uygulamalar egemenlik durumunu değiştirmez, uluslararası anlaşmalar bunu söylüyor, hakem kararları bunu söylüyor. siz burada yunanistan’a verdi diyerekten, yunanistan lehine görüş bildiriyorsunuz.”
- mhp milletvekili özcan yeniçeri: “16 ada işgal edilmiştir. 16 ada işgal edilmiş, orada bana laf atacağınıza deyin ki: arkadaşlar, bir komisyon kuralım, gidip bu adaları bir ziyaret edelim. gerçekten işgal edilmiş mi, edilmemiş mi? türkiye’nin işgal edilmiş 16 adasının durumuyla ilgili olarak askerî, diplomatik, sosyal, hukuki, ekonomik tedbir ve yatırımların saptanması için bu meclis araştırmasına destek vermesini talep ediyorum.”
- ak parti milletvekili osman aşkın bak: “ege ve doğu akdeniz’deki başta kıta sahanlığımız olmak üzere, uluslararası hukuktan kaynaklanan hak ve çıkarlarımız korunmakta ve üçüncü taraflarca atılabilecek mütecaviz adımlara ilişkin her türlü tedbirler ilgili tüm kurumlarımızla iş birliği hâlinde alınmaktadır. milliyetçi hareket partisinin vermiş olduğu meclis araştırma önergesinin aleyhinde olduğumu belirtiyorum.”
- konuyu 2016'da yeniden meclis gündemine taşıyan chp milletvekili öztürk yılmaz: “eğer diyorsanız bu adalar bize ait değil çıkın söyleyin, bize ait diyorsanız o zaman o bayraklar orada dalgalanıyor, o askerler orada oluyor, ve orada ibadethaneler yapılıyor, oraya insanlar gidiyor, turistler gidiyor, bunların hepsi mi yalan. bu haritalar bütün bu gördüklerimiz yalan mı?”
(ilgili görüşme tutanağı için tıklayın)
paradise papers
hdp, “paradise papers” sızıntısıyla ilgili önerge verdi.
- hdp milletvekili mithat sancar: “bir süredir sızıntılardan, belgelerden konuşuluyor. bundan önce ‘panama belgeleri’ adı altında yayınlanan bilgiler vardı. ‘malta belgeleri’ sızıntısıyla gündeme gelen finansal dünyadaki karanlık ilişkiler vardı; şüpheli, şaibeli ilişkiler vardı. şimdi de yine yeni bir sızıntıyla karşı karşıyayız, ‘paradise papers’ adıyla gündeme oturdu, dünya gündemine oturdu. bizi de ilgilendiren önemli bir boyutu var çünkü bu belgelerde başbakan binali yıldırım’ın çocuklarının, yakınlarının şirketlerinin de adı var. onların da malta’da bu ‘vergi cenneti’ olarak adlandırılan yerde, ticari faaliyetlerini sürdürdüklerine ilişkin bilgiler var; zaten sayın başbakan da bunu reddetmedi. türkiye yargıyla ilgili bir boyutu varsa bunun önünü tıkamasın, eğer yargıyla sonuç alınacak bir durum yoksa meclis el koysun, hatta bana göre meclisin el koymasına gerek kalmadan hükûmet bizatihi tarafsız bir komisyon oluşturulması kararı versin, türkiye bu ilişkileri açıklığa kavuştursun.”
- ak parti milletvekili mehmet şükrü erdinç: “başta sayın başbakanımıza ve ak parti’ye karşı yapılmış bir itibar suikastıdır. milletimizin bu tür konulara da itibar etmediğini, bu tür yaklaşımlara da itibar etmediğini takdirlerinize sunarak ak parti olarak grup önerisinin aleyhinde oy kullanacağımızı belirtirim.”
(ilgili görüşme tutanağı için tıklayın)
man adası belgeleri
chp, kılıçdaroğlu’nun gündeme getirdiği “erdoğan’ın çocuklarının, dünürünün, eniştesinin, kardeşinin, eski özel kalem müdürünün ve oğlunun yurt dışındaki şirketlerle para hareketi var” iddiasının incelenmesini istedi.
- chp milletvekili özgür özel: “komisyon kurulduğu takdirde o belgelerin gerçekliğini araştırmayı öneriyoruz”
- ak parti milletvekili naci bostancı: “bunlar, zaten ankara cumhuriyet savcılığının soruşturması ve açılan tazminat davası çerçevesinde hukukun konusu olacak.”
(ilgili görüşme tutanağı için tıklayın)
yemekten zehirlenen askerler
yedikleri yemek sonrası rahatsızlanan yüzlerce asker kusma ve bulantı şikayetiyle hastanelere kaldırıldı.
- chp milletvekili manisa milletvekili mazlum nurlu: “ortada şüpheli bir durum var, herkes merak ediyor askerler neden zehirlendi? yemek firmaları ve kantinlere gıda temin eden şirketler hangileridir, hangi şartlarda sözleşme imzalamışlar? açıklanmıyor. askerî birliklerin yemek ihalelerinin nasıl yapıldığı, ihaleyi alan şirketlerin akp’yle olan ilişkileri tek tek araştırılmalıdır.”
- ak parti milletvekili ramazan can: “yemek şirketi ihalelerinde yolsuzluk, usulsüzlük varsa adliyeye, yargıya, cumhuriyet savcılıklarına intikal ettirilmeli. tarım bakanıyla ilgili gensoru önergesi daha önemlidir. gensoru önergesini de sulandırmaya hiç gerek yoktur diye düşünüyorum. sanayinin geliştirilmesi ve üretimin artırılmasına dair kanun tasarısı’nın tümü üzerindeki görüşmelere başlamıştık. askeriye içerisindeki yemek ihaleleriyle ilgili ve hijyen ortamı ile zehirlenme vakalarıyla ilgili araştırmaların daha geniş bir zamanda, gündemin rahat olduğu bir zamanda değerlendirilmesinin uygun olacağını düşünüyorum.”
- zehirlenme vakalarının tekrar görülmesi sonrası konuyu yeniden meclis gündemine taşıyan chp milletvekili levent gök: “çıkıyor akp sözcüsü aynen şu karşılığı veriyor bize: ‘arkadaşlar, daha önemli işlerimiz var, gensoru var, kanunlar var. yemek ihaleleriyle ilgili hijyen ortamı ve zehirlenmeyle ilgili bu önergeyi daha müsait bir ortamda görüşelim.’”
(ilgili görüşme tutanağı için tıklayın)
şüpheli asker ölümleri
chp, askerlik görevini ifa ederken ölen ve ölümleri şüpheli sayılan askerlerimizin ölüm nedenlerinin araştırılarak ortaya çıkarılması ve bu ölümlerdeki ihmalkârlıkların önlenmesi ve ne tedbirlerin alınması gerektiğinin belirlenmesiyle ilgili önerge sundu.
- chp milletvekili niyazi nefi kara: “1992 yılından beri, bu şekilde, sivil toplum örgütlerinin bildirdiği şüpheli asker ölümü sayısı 2.220’dir.”
- ak parti milletvekili yusuf beyazıt: “ölümle sonuçlanan her olayda mutlaka adli makamlar konuya soruşturma yapılmaktadır. ülkemizde bir taraftan terör örgütleriyle uğraşırken özellikle bu alanda verilen önergenin zamanlamasını doğru bulmadığımızı ifade ediyoruz.”
(ilgili görüşme tutanağı için tıklayın)
aselsan mühendislerinin intiharları
askerî elektronik sanayii aş olarak bilinen ve kısaca aselsan olarak isimlendirilen kurumda çalışan mühendislerin ölümleri kamuoyu tarafından şüpheli olarak görülmekte.
- mhp milletvekili alim ışık: “mühendisler arkası arkasına neden intihar ediyor, neden ölüyor veya öldürülüyor; bunun arkasında kim var, hükûmet bu konuda 2006 yılından beri ne yaptı, nelere ulaştı; savcılık soruşturmaları bugüne kadar neden sonuçlandırılamadı; onların içerisinde, o dosyalarda hangi gerçekler gizlendi, üzerine gidilmedi veya gidilemediyse bunların araştırılması gerekiyor. kamuoyunun aydınlatılması ve o kurumun bundan sonraki çalışmalarında buna benzer ölümlere neden olmayacak gerekli tedbirlerle donatılması konusunda bir çalışmaya ihtiyaç vardır.”
- ak parti milletvekili ramazan can: “ölümler normal de olabilir, şüpheli ölümler de olabilir ama asıl olan, burada bir bilgi kirliliği olduğu aşikârdır. netice olarak, adli tahkikat devam etmektedir. araştırmamız ve araştırma neticesinde kurulacak komisyona yeterli zaman verilemeyeceğinden 25. yasama döneminde değerlendirilmelidir.”
(ilgili görüşme tutanağı için tıklayın)
van depremi
van’da 23 ekim 2011 tarihinde meydana gelen depremden sonra 9 kasım tarihinde bir deprem daha olmuştu.
- chp milletvekili ahmet toptaş: “meydana gelen ikinci depreme kadar gerekli önlemlerin alınmaması sonucu birçok yurttaşımızın ölmesi nedeniyle ihmali bulunduğunu düşündüğümüz başbakan yardımcısı beşir atalay hakkında meclis soruşturması talebimiz vardır. konunun soruşturulması için verdiğimiz önergeye ‘evet’ oyu vermenizi, hiç olmazsa bazılarının da kendi vicdanlarında kendilerini yargılamalarına fırsat vermenizi diliyorum.”
- ak parti milletvekili mustafa bilici: “kadirşinas van halkı depremde kimin ne yaptığını iyi biliyor. van’da meydana gelen depremden sonra yaptıklarıyla ak parti van’da doğal afet sigortası olmuştur.”
(ilgili görüşme tutanağı için tıklayın)
sentetik uyuşturucu kullanımı
mhp, sentetik uyuşturucular, sentetik haplar ve halk arasında bilinen adıyla bonzai kullanımı hakkında araştırma önergesi verdi.
- mhp milletvekili oktay öztürk: “birleşmiş milletler uyuşturucu ve suç ile mücadele dairesi 2016 ve 2017 dünya uyuşturucu raporları’nda diyor ki: ‘türkiye’de uyuşturucu kullanımı 2011’den bugüne 17 kat artmıştır. türkiye’de uyuşturucu kullanımı yaşı da 11’e kadar düşmüştür. türkiye sentetik uyuşturucu kullanımı sonucunda yaşanan ölümlerde avrupa ülkeleri arasında 1’inci sıraya yükselmiştir. türkiye’de uyuşturucu kullanan kişi sayısı son üç yılda yüzde 20 oranında artarak 1,5 milyona dayanmıştır.’”
- chp milletvekili ömer fethi gürer: “gelin, bu araştırma önergesini kabul edin, mücadele edelim.”
- ak parti milletvekili mehmet naci bostancı: “24. dönemde bir komisyon kuruldu, yapmış olduğu çalışmalar çerçevesinde türk ceza kanunu’nda bazı değişiklikler yapıldı ve bu işlerin ticaretini yapanlara, taşıyanlara yönelik ağır cezai müeyyideler getirildi. sürekli bir komisyon kurulmasının gerekmediği kanaatindeyiz.”
(ilgili görüşme tutanağı için tıklayın)
bireysel silahlanmadaki artış
17 yaşındaki helin palandöken’in internetten alınan silahla öldürülmesi sonraıs cumhuriyet halk partisi, bireysel silahlanmadaki artışın nedenine yönelik bir araştırma yapılmasını istedi.
- chp milletvekili mehmet tüm: “gelin bu araştırma önergesini kabul edin, mecliste bir komisyon kuralım ve sorunu birlikte çözelim, yoksa bu cinayetler artarak devam edecek.”
(ilgili görüşme tutanağı için tıklayın)
lösemi hastaları
chp, lösemi hastalarıyla ilgili olarak meclis araştırması komisyonu kurulmasını istedi.
- chp milletvekili candan yüceer: “benim kim olduğumu, araştırma önergesini hangi partinin verdiğini unutun; sadece sağlık hizmetleri yetersizliğinden, maliyet hesabından, ilik bankasının uygun verici bulamamasından yaşanılan sorunları ve yaşam mücadelesi verirken saatlerin, saniyelerin önemli olduğu lösemi hastalarını ve ailelerini düşünün.”
- ak parti milletvekili sevim savaşer: “ak parti hükûmetleri, imkânlar dâhilinde, halkımıza kaliteli ve hakkaniyetli sağlık hizmeti sunmuş ve sunmaya devam etmektedir. yapılan uygulamalara baktığımızda, talep edilen meclis araştırmasının açılması konusunda aleyhte oy kullanacağımızı bildiririm.”
(ilgili görüşme tutanağı için tıklayın)
taşradaki sağlık personelleriyle ilgili düzenleme
ak partili milletvekilleri, kendi verdikleri tasarı maddesine muhalefetin “kabul” oyu verdiğini görünce toplu olarak “red” oyu kullandı. kanun tasarısında yer alan “taşradaki sağlık personellerinin özlük hakları” ile ilgili düzenlemeleri içeren kanun maddesi, böylece reddedildi.
- chp kocaeli milletvekili haydar akar: “muhalefet önergesini reddeden akp hemen sonra oyladıkları maddeyi de muhalefetin önergesi zannederek reddetti. kanunları okumuyorlar, meclis’i izlemiyorlar. meclis salonunda bulunmuyorlar, oylama varken koşa koşa içeri giriyorlar.” (kaynak)
