suriyelilerin işgücüne katılımı
türkiye’deki suriyelilerin kaçı çalışma iznine sahip, kaçı kayıt dışı çalıştırılıyor?
devlet, suriyelileri ocak 2016'ya kadar, çalışma iznine başvuru hakkı bakımından iki farklı grupta değerlendiriyordu:
birinci grupta yer alanlar, savaştan kimliksiz kaçarak gelen, geçici koruma statüsü verilen 2 milyon suriyeli. bu gruptaki suriyelilerin çalışma iznine başvurabilmeleri için bakanlar kurulu’nun kararı gerekliydi.
bunu da okuyuntürkiye’deki suriyelilerin statüsübir ülkeye sığınanlara verilen hukuki statü, o insanların ülkedeki hak ve yükümlülüklerini belirliyor. peki türkiye…↗ikinci grupta yer alanlar, savaştan önce ve savaş zamanı pasaportuyla, vizesiyle giriş yapan 80 bin suriyeli. doğrudan çalışma ve sosyal güvenlik bakanlığı’na çalışma izni almak için başvurma hakları bulunuyordu. eylül 2015 itibariyle çoğunluğu şirket ortağı olan 6 bin suriyeliye imalat ve ticaret sektöründe yeni bir iş yeri açarak faaliyet göstermeleri için çalışma izni verildi.
“çalışma hayatında yabancı iş gücü ihtiyacı olan işverenlerin ve türkiye’de şirket kurmak isteyen suriyeli yatırımcıların temel sorunu yasal çalışma hakkı” — çalışma ve sosyal güvenlik bakanlığı çalışma genel müdürü nurcan önder, 23 eylül 2015
“sadece antep’te 150 bin civarında, toplamda ise 400 bin civarında” — hacettepe üniversitesi göç ve siyaset araştırmaları merkezi müdürü murat erdoğan’ın kayıt dışı çalışan suriyeli sayısına yönelik soruya cevabı, aralık 2015
11 ocak 2016 itibariyle türkiye’de 2 milyon 411 bin suriyeli bulunmaktayken 7.351’ine çalışma izni verilmiş durumdaydı.
bakanlar kurulu’nun kararı ile geçici koruma sağlanan yabancıların çalışma izinlerine dair yönetmelik 15 ocak 2016'da yürürlüğe girdi. düzenleme, geçici koruma kimlik belgesi alanların 6 ay sonra çalışma izni alabilmesinin önünü açtı.
“suriyelilerin kayıt dışı çalıştırıldığı, kötü şartlarda çalıştırılanlar gibi şikayetler alıyoruz. bu çalışma izni türkiye’deki vatandaşlarımızın istihdamlarını kısıtlayacak bir alan değildir. herhangi bir yerde çalışma izni değil; kendilerine kimlik belgesi verilen ikamet ettikleri illerde çalışabilecekler. çalıştıkları iş yerinde toplam çalışanın yüzde 10’unu geçemeyecek.” — başbakan yardımcısı numan kurtulmuş, 11 ocak 2016
yönetmeliğin ilanıyla 15 ocak 2016'dan 27 aralık 2016'ya kadar 5016 suriye uyruklu yabancıya çalışma izni verildi.
izin verilen kişiler ağırlıklı olarak eğitim, ağaç ve kağıt, çimento, toprak ve cam, enerji, gıda, inşaat, metal, plastik, tekstil ve deri sanayi sektörlerinde faaliyet gösteriyor.
türkiye’deki suriyeli sayısı 11 ocak 2017 itibariyle 2 milyon 841 bin 36 kişi. en az 12.367 suriyeli çalışma iznine sahip.
2011 yılından bugüne kadar yabancıları çalışma izni olmaksızın istihdam eden 8.911 işletmeye idari para cezası uygulandı.