19 ocak 2007 tarihinde hrant dink, istanbul şişli’de genel yayın yönetmeni olduğu agos gazetesi önünde öldürüldü. 140journos derledi…
(editör: can pürüzsüz, cansu dirim, irem aydemir/140journos, video prodüktörü: berkant akarcan/140journos, proje yönetimi: cem aydoğdu, engin önder/140journos)
23 ocak günü düzenlenen geniş katılımlı cenaze töreninde ve yapılan diğer anma etkinliklerinde “hrant için adalet için” “hepimiz hrantız hepimiz ermeniyiz” “buradayız ahparig” “katil 301” “hrant’ın katili susurluk devleti” “19 ocak’ta ne olmuştu?” sloganlarıyla yüründü.
cinayetin 17 yaşındaki faili ogün samast, 20 ocak günü samsun otogarında yakalandı, 24 ocak’ta tutuklandı.
“yaşı kaç olursa olsun, 17 veya 27 olsun, katil kim olursa olsun bir zamanlar bebek olduğunu da biliyorum. bir bebekten bir katil yaratmayı sorgulamadan hiçbir şey yapılamaz kardeşlerim.” — rakel dink
ogün samast’ın yakalandıktan sonra samsun’da polisler ve bayrakla çektirdiği fotoğraf olay sonrası tartışma konusu oldu.
ogün samast’ın polisler ve bayrakla çekilen bir diğer videosu, cinayetten 9 yıl sonra, eylül 2016'da ortaya çıktı.
cinayet sonrası 22 ocak 2007 tarihinde yapılan ve iki bakan ile istanbul valisi’nin katıldığı basın toplantısında, dink’in aldığı tehditlere karşı bir koruma talebi olmadığı yönünde açıklama yapıldı.
aynı gün dönemin istanbul emniyet müdürü celalettin cerrah’ın “örgütle bağlantısı yok, milliyetçi duygularla işlenmiş bir cinayettir” sözü kamuoyuna yansıdı ve tartışma konusu oldu. cerrah’ın bu açıklaması sonrası dönemin istanbul valisi muammer güler yeni bir açıklama yaptı.
güler ve cerrah’ın da aralarında bulunduğu kamu görevlilerinin yargılanması talebi, uzun yıllar dillendirildi.
14 ocak 2010 tarihinde, ileride kamu görevlilerinin soruşturulmasını sağlayacak olan aihm kararı alındı. kararda “dink’in koruma başvurusunu beklemeksizin kendisinin yaşamını korumak, cinayet planlarından haberdar olan resmi makamların ödeviydi” denildi. 17 temmuz 2014 tarihinde anayasa mahkemesi de yapılan bireysel başvuruyu değerlendirerek dink davasında hak ihlal kararı verecekti: “kamu görevlileri yeterince soruşturulmadı.”
2 temmuz 2007 günü dink davasının ilk duruşması görüldü.
bu dava 17 ocak 2012 günü, yani dink’in öldürülmesinin 5. yıl dönümünden 2 gün önce sonuçlandı.
25. duruşmada istanbul 14. ağır ceza mahkemesi, cinayetin örgütlü suç olmadığına hükmetti; yargılanan 19 sanığın örgüt suçundan beraat etmesine karar verildi.
“arat dink ‘bizimle dalga geçtiler’ demişti. dalganın en büyüğünü en sona saklamışlar. meğer hrant dink üç-beş kendini bilmez tarafından öldürülmüş. burada örgüt yokmuş. bu kadarını beklemiyorduk.”avukat fethiye çetin
“örgüt olmadığı” yönünde yerel mahkemeden çıkan karar mayıs 2013'te yargıtay tarafından bozulacaktı. 17 eylül 2013 günü, hrant dink davası yargıtay’ın verdiği bozma kararından sonra yeniden görülmeye başlandı.
2008 yılında dink’in öldürülmesi, 1. ergenekon iddianamesinde örgütün işlediği suçlar arasında sayılmıştı.
2015 yılında kamu görevlilerine yönelik soruşturmalar kapsamında dönemin emniyet amirleri tutuklandı. ramazan akyürek ve ali fuat yılmazer için “kasten tasarlayarak öldürme” suçlamasıyla ağırlaştırılmış müebbet istendi, kamu görevlilerine yönelik bir dava da açıldı.
2013'te yeniden görülmeye başlanan dava, 26 ocak 2016 tarihinde kamu görevlilerinin ihmali davasıyla birleştirildi.
hrant dink’in öldürülmesine ilişkin birleştirilen davada aralarında dönemin kamu görevlilerinin de bulunduğu 35 sanık yargılanıyor.
15 temmuz darbe girişimi sonrası yapılan tutuklamalarla adli süreçler yeni bir boyut kazandı. dink cinayetine yönelik soruşturmalarda tutuklananlar arasında ilk kez dönemin jandarma görevlileri de yer aldı.
soruşturmayı yürüten savcı gökalp kökçü, tutuklamaya yönelik sevk için mahkemeye yazdığı yazıda dink’in öldürülmesine ilişkin “15 temmuz başarısız darbe kalkışmasına giden süreçte bu yolda bu amaç için attırılan ilk kurşun” tanımlaması yaptı.
“anayasa dışı bir güç merkezi olarak kamu kurum ve kuruluşlarında fethullah gülen cemaati adı altında fetö/pdy silahlı terör örgütü olarak örgütlenen yapının, anayasal düzeni silah zoruyla cebir ve şiddet kullanarak, türkiye cumhuriyeti anayasasının öngördüğü düzeni ortadan kaldırıp bu düzen yerine, cia gibi yabancı devlet istihbaratı kontrolünde bulunan meczup silahlı terör örgütü lideri fethullah gülen’in kontrolünde, sapkın dini inançları referans alınarak başka bir düzen getirmek, yasama, yürütme, yargı ve diğer tüm devlet kurumlarını, silahlı Kuvvetler ve emniyet teşkilatını denetimlerine almak için fetö/pdy silahlı terör örgütünün şiddet içeren bir başlangıç eylemidir”savcı gökalp kökçü
suikastin 10. yıl yönümünde agos gazetesi önünde yapılan anmada rakel dink şu şekilde konuştu:
“devlet her seferinde kuyruğunu olay yerinde bırakıp ‘işte iblis’ diyor. ne yalan, ne doğru. yılanın peşinden gitmek yerine yılanın gömleğiyle uğraşmaktan ne zaman yorulacağız? birkaç milliyetçi gençten oluşan örgüt gitti, yerine fetö geldi. bir ara ergenekon’muş gibi yaptılar, ama bizim davayı teğet geçti. devlet her seferinde kuyruğunu olay yerinde bırakıp ‘işte iblis’ diyor. ne yalan, ne doğru. yılanın peşinden gitmek yerine yılanın gömleğiyle uğraşmaktan ne zaman yorulacağız?
10 yıl önce sorduğumuz soruyu yeniden soruyoruz. hedefe koyanlar, tehdit edenler, ‘hrant, öfkemizin hedefisin’ diyenler, genelkurmay’dan bildiri yayınlayanlar ne zaman adalet önüne çıkarılacak? olay yeri görüntüleri yine ortalığa saçılıyor. 10 yıl önce, bu saatlerde, burada sivilden çok jandarma varmış diyorlar. bekliyoruz bakalım, kaç yıldır süren bu soruşturma ne zaman nihayete erecek?
bu cinayetin faili meşhurdur. bu cinayetin faili öyle görünüyor ki tüm kademeleriyle devlettir. bu halkın vicdanının bunu anlamak için 10 yılda ortaya saçılan kepazeliğin ötesinde bir şeye ihtiyacı da yoktur. yok eğer, devlet değilse yine o devlet kendi içindeki taşları ayıklamakla sorumludur. kutsal olan devlet değil, insandır. kutsal olan yaşamdır.”
