türkiye'nin ingilizce ile imtihanı

ARAŞTIRMA NOTLARI

türkiye’nin ingilizce ile imtihanı

türkiye’de 12 yıllık eğitim süresince ortalama 1300 saat ingilizce öğretiliyor fakat yabancı dil konuşma istatistikleri yükselmiyor. binlerce lira ödenen geleneksel dil kursları, yurt dışına yapılan seyahatler de fayda etmiyor.

• türk eğitim derneği’nin düşünce kuruluşu tedmem’in verilerine göre, türkiye’de bir öğrenci, 12 yıllık ilk, orta ve lise eğitimi boyunca yaklaşık 1.296 saat civarında ingilizce dersi görmekte. 1.296 saatin 720 saatini ilkokul ve ortaokul döneminde, ortalama 576 saatini ise lise eğitiminde almakta. ilkokuldaki ingilizce eğitimi 4.sınıftan başlamakla birlikte, 4+4+4 uygulamasının hayata geçirilmesiyle, 2.sınıftan itibaren ingilizce dersleri haftalık ders saati çizelgesine yerleştirildi. bu kadar saat dersin sonunda spesifik okullar ve öğrenciler hariç, lise mezunlarının en azından çoğu “biraz sonra şu kapıdan çıkacağım” gibi basit bir cümleyi dahi kuramıyor. (kaynak)
• türkiye ekonomi politikaları araştırma vakfı ve british council tarafından 2013'te hazırlanan rapora göre, türkiye’de okullarda eğitim veren ingilizce öğretmenlerinin yüzde sekseni etkin dil dersleri vermek için gereken niteliklere ve dil becerilerine sahip ve dolayısıyla türkiye’deki öğrencilerin büyük bir bölümü liseden en az orta düzeyde ingilizce dinleme, konuşma, okuma ve yazma yeterliliği ile mezun olabilir. ancak, ingilizcenin bir iletişim dili olarak değil, herhangi bir ders olarak öğretilmesi, kitap ve gramer tabanlı ezberci yaklaşım, resmi ders kitaplarının ve müfredatın ihtiyaca yönelik olmaması türkiye’deki öğrencilerin yaklaşık bin saatten fazla sınıf içi ders almalarına karşın liseden mezun olurken ingilizceyi konuşup anlamakta başarısız olmalarına neden olan temel faktörlerin başında gelmekte. (kaynak)
• english first tarafından 2013 yılında hazırlanan i̇ngilizce yeterlilik endeksi (epi) türkiye’yi 60 ülke arasında 41. sıraya yerleştiriyor. 2012 yılında hem anadili türkçe olanların hem de türkiye’de yerleşik olanların ortalama toplam test of english as a foreign language (toefl) puanı, sudan ve etiyopya gibi latin alfabesi kullanmayan ülkelere benzer bir biçimde 120 üzerinden 75. (kaynak)
• yeni eğitim-öğretim müfredatı tartışmaları esnasında açıklama yapan milli eğitim bakanı ismet yılmaz, “yabancı dil eğitiminde konuşabilmenin öncelik olması gerektiğini” söyleyerek “biz şimdiye kadar hep gramere önem veriyorduk ama konuşamıyorduk. önce konuşacaksınız. konuştuktan sonra, diğerini daha rahat geliştirebilirsiniz. hata yapmaktan korkmamak lazım. bir çekingenlik oluyor. kendi kendinize fren uyguluyorsunuz. biz de ingilizce programlar geliştiriyoruz. daha iyi bir yabancı dil eğitimi için kim isterse paylaşacağız” diye konuştu.
• milli eğitim bakanlığı (meb) talim ve terbiye kurulu’nun kararına göre ise orta öğretim kurumlarında yani liselerde 2017- 2018 öğretim yılından itibaren haftalık ders saatleri çizelgesinde değişiklik yapıldı. 9’uncu sınıfta 3, diğer sınıflarda 2’şer saat olan birinci yabancı dil ders saatleri 9’uncu sınıftan itibaren 4’er saat olarak yeniden düzenlendi. ancak hazırlık sınıfı olan anadolu liselerinde ise birinci yabancı dil ikinci sınıfta 6 saat iken, 4 saate düşürüldü.
• ortaokul 5’inci sınıflarda yabancı dil ağırlıklı eğitim hedefine ilişkin bilgi veren milli eğitim bakanı ismet yılmaz, yeni uygulamayı pilot illerden başlatacaklarını, sonuca göre yabancı dil eğitimini türkiye’nin tamamında gerçekleştireceklerini ifade etti. bakan yılmaz, “şu anda atanmak üzere bekleyen ingilizce öğretmenlerinin hepsini alsak bile ihtiyacımızı karşılamıyor. buradan mevcut ingilizce öğretmenlere hizmet içi eğitimlerin arttırılması lazım. hepsini alsak bile ihtiyacımız var. o halde türkiye’de ingilizce eğitimi veren kurslar, üniversiteler ve diğer okullar dahil bir iş birliği yapılması lazım.” dedi. yılmaz, “pilot okullarda zorunlu derslerin yanı sıra toplam zorunlu yabancı dil dersi verileceğini, uygulama sürecinde öğretmen eğitimleri ölçme, değerlendirme sisteminin yeniden yapılandırılması ve izleme değerlendirme çalışmalarında bulunulacağını” ifade etti.
• bugün bir kişi, özel ingilizce kurslarında konuşma seviyesine gelebilmek için minimum 6 kur alınmak zorunda. bunun maliyeti ise 2500 ile 5000 lira arasında değişiyor. en ileri düzey olan c2'ye ulaşmak için 480 ile 600 saat arasında ingilizce eğitimi yapılmakta. (kaynak)
• peki türkiye’de ingilizce öğrenmenin “garanti” kabul edildiği prestijli okullarda durum ne? 2017–2018 eğitim-öğretim yılında okula giriş ücretleri robert kolej’de 71.000 tl, koç lisesi’nde 62.300 tl ve üsküdar amerikan lisesi’nde 61.642 tl; koç üniversitesi’nde 63.400 tl, sabancı üniversitesi’nde 60.000 tl ve bilkent üniversitesi’nde 33.200 tl.
• dünya gazetesi’ne verdiği röportajda, boğaziçi üniversitesi’nden prof. dr. belma haznedar, “türkiye, yabancı dil eğitimine başlama yaşı açısından ab ülkelerini yakaladı. ancak bu eğitimi nasıl yaptığınız çok önemli. devlet okullarında haftada sadece iki saat yabancı dil dersi ile yabancı dil eğitimi konusunda hiçbir yere varmak mümkün değildir.” tespitinde bulunuyor. “dil öğreniminin süreklilik gerektirdiğini” vurgulayan haznedar, “7–8 yaşındaki bir ilkokul öğrencisinin haftada sadece 2 saat süreyle maruz kaldığı ve çevresinde kullanma olanağının olmadığı bir dilin sistemini çözümlemesi mümkün olmaz” diyor. “türkiye’de devlet okullarında yabancı dil eğitiminin haftada iki saatlik süreyle ab eğitim kriterlerinin çok altında kaldığına” dikkat çeken haznedar, “yabancı bir dilin akademik anlamda etkin bir biçimde doğru konuşulması ve kullanılması için gereken yoğun öğrenme süresinin 5–7 yıl sürdüğünün” altını çiziyor.
• hürriyet gazetesi’ne demeç veren hacettepe üniversitesi yabancı diller anabilim dalı başkanı prof. dr. mehmet demirezen, “okullardaki ingilizce müfredatı yeterli değil.” görüşünde. demirezen’e göre, durumu iyileştirmek adına yapılabilecekler şu şekilde: “ders kitapları gözden geçirilmeli. müfredatta değişiklikler yapılmalı. telaffuzun daha iyi olması için temeller atılabilir. konuşmaya yönelik program hazırlanmalı. kalabalık sınıflarla ve az sayıda hocayla ingilizce öğretimi yapılamaz. öğrenci sayıları 25’i geçmemeli. hocaların ders saati azalmalı. iş yükleri çok fazla.”

“bence en önemli hatalardan biri dilin kendisini değil de dilin kurallarını öğretiyoruz. dilin dört temel beceresi var; dili anlama, okuduğunu anlayabilme, konuşabilme ve yazabilme. dilde yazılı ve sözlü iletişim kurabilmek zorundasınız. ama biz okullarda sürekli olarak dilin kurallarını yani gramer öğretiyoruz.” — hacettepe üniversitesi emekli öğretim üyesi prof. dr. özcan demirel