maarif takvimi · ortak hafızada bugün

13 ocak

türkiye’nin ortak hafızasında, geçmiş 13 ocak’larda kamuoyu nelere tanıklık etti?

1. 1920 sultanahmet meydanı’nda 150 bin kişinin katıldığı büyük bir miting yapıldı.
2. 1923 bakanlar kurulu başkanı rauf bey (orbay), tbmm’de lozan konferansı’yla ilgili olarak hükümet görüşünü açıkladı.
3. 1923 futbol federasyonu kuruldu.
4. 1928 hukuk fakültesi öğrenci derneğinin toplantısında “türkiye’de türkçeden başka lisan konuşulamaz” kararı alındı.
5. 1931 japon prensi takamutsu türkiye’ye geldi.
6. 1942 2. dünya savaşı: ekmek karnesi uygulamasına başlandı.
7. 1944 “refah faciası” davası sona erdi. amiral mehmet ali ülgen ve bütün sanıklar beraat etti.
8. 1956 adnan menderes ve namık gedik hakkında 6–7 eylül olayları nedeniyle soruşturma açılmasını isteyen önerge reddedildi.
9. 1966 hürriyet gazetesi, amerika birleşik devletleri başkanı lyndon johnson’un eski başbakan ismet inönü’ye yazdığı mektuba ilişkin, gazeteci cüneyt arcayürek’in haberini yayımladı. mektup ve inönü’nün cevabi mektubu, 14 ocak’ta tbmm’de görüşüldükten sonra, 15 ocak’ta kamuoyuna açıklandı. bu mektup 1964'teki kıbrıs bunalımı sırasında yazılmıştı ve lyndon johnson mektubunda, türkiye’nin kıbrıs’a müdahale etmemesini istemişti.
10. 1968 cumhuriyet halk partisi (chp) genel başkanı ismet inönü türkiye işçi partisi’ni (tip) eleştirdi; “şimdi kalkmışlar kalkınma, plan, yabancı sermaye, petrol geleceği ve antiemperyalist mücadele hakkında bizimle doğru yön yarışması yapmak istiyorlar” dedi.
11. 1969 devekuşu kabare tiyatrosu “bir şehr-i istanbul ki” oyununu sahneye koydu.
12. 1970 türkiye öğretmenler sendikası (tös) yöneticisi, fakir baykurt milli eğitim bakanlığı tarafından açığa alındı.
13. 1986 işkence yapanlara verilen cezaların arttırılması ve sorgu sırasında sanık avukatlarının da hazır bulunmasını öngören yasa önerisi türkiye büyük millet meclisi’nde reddedildi.
14. 1990 atatürk barajı’nda su tutulmaya başlandı.
15. 1991 sosyal demokrat halkçı parti (shp) pendik’te “savaşa hayır” mitingi yaptı. mitinge on binlerce kişi katıldı.
16. 1993 ırak’a karşı başlatılan ikinci harekata, incirlik üssü’nden kalkan “çekiç güç” uçakları da katıldı.
17. 1994 grevli, toplu sözleşmeli sendika hakkı istemek ve yüzde 15'lik memur zammını protesto etmek için memurlar ankara’da eylem yaptı. polis, memurlara müdahale etti. ankara emniyet müdürü orhan taşanlar bazı memurlara tokat attı.
18. 1994 istanbul büyükşehir belediye başkan adayı bedrettin dalan “dolmabahçe sarayı sanat adına bir rezalettir ve mimarı ermeni balyan usta’dır” dedi. bedrettin dalan’ın bu sözlerine mimarlar odası tepki gösterdi.
19. 1995 istanbul devlet güvenlik mahkemeleri (dgm), yazar yaşar kemal hakkında soruşturma açtı. yazarın almanya’da yayımlanan der spiegel dergisindeki yazısında “bölücülük” yaptığı iddia edildi.
20. 1997 susurluk soruşturması kapsamında özel tim görevlisi polisler ayhan çarkın, oğuz yorulmaz ve ercan ersoy, tutuklanarak cezaevine gönderildi. 14 ocak’ta ise sedat bucak’ın 3 koruma polisi ile şoförü de dgm’ye sevk edildi. koruma polisi ömer kaplan, savcılık tarafından serbest bırakıldı. 2 polis ile şoför tutuklandı.
21. 2005 diyarbakır emniyet müdürü gaffar okkan ile 5 polis memuru dahil 13 kişinin öldürülmesi, çok sayıda kişinin yaralanması olaylarına katıldığı iddiasıyla yargılanan hizbullah üyesi mehmet fidancı müebbet hapse mahkûm edildi.
22. 2010 hulki cevizoğlu, dshp genel başkanlığından istifa etti.
23. 2012 kuzey kıbrıs türk cumhuriyeti’nin kurucu cumhurbaşkanı,rauf denktaş solunum yetmezliği nedeniyle kaldırıldığı hastanede vefat etti.
24. 2017 diyarbakır’da çınar ilçe emniyet müdürlüğü’ne bombalı araçla saldırı düzenlendi. 6 kişi hayatını kaybetti, 22 kişi yaralandı.