maarif takvimi · ortak hafızada bugün

12 mart

türkiye’nin ortak hafızasında, geçmiş 12 mart’larda kamuoyu nelere tanıklık etti?

1. 1918 erzurum düşman işgalinden kurtuldu.
2. 1921 istiklâl marşı tbmm’de kabul edildi
3. 1933 türk dili tetkik cemiyeti’nce eski sözcüklere türkçe karşılık bulmak için dil anketi başlatıldı.
4. 1947 harry truman, abd kongresi’nden, türkiye ve yunanistan’a sovyet baskısından kurtarılmaları için toplam 400 milyon dolarlık bir yardımda bulunulması ve bu devletlerin sivil ve askeri personeline abd’de eğitim verilmesi için yetki istedi.
5. 1951 demokrat parti konya il kongresi’nde fes, çarşaf ve arap harflerinin serbest bırakılması istendi.
6. 1955 cumhurbaşkanı celal bayar başkanlığında toplanan bakanlar kurulu, atatürk üniversitesi’nin erzurum’a kurulmasını kararlaştırdı.
7. 1956 üç kadın milletvekili çarşafın yasaklanması için meclis’e bir kanun teklifi sundu.
8. 1958 demokrat parti eskişehir il başkanı ve demokrat eskişehir gazetesi sahibi ali rıza ilıca’nın, son söz gazetesi sahibi abdülkadir gürol aleyhine açtığı yayın yoluyla hakaret davası sonuçlandı; gürol’un11 ay 20 gün hapsine, gazetesinin de1 ay süreyle kapatılmasına karar verildi.
9. 1959 ankara toplu basın mahkemesi, amerikalı gazeteci pulliam’ın türkiye hakkında yazdığı bir yazıyı ulus gazetesinde yayımladığı gerekçesiyle gazetenin yazı işleri müdürü erman’a 16 ay hapis cezası verdi; ulus bir ay kapatıldı.
10. 1961 konya’da arapça öğreten 48 mahalle okulu kapatıldı.
11. 1966 yazar orhan kemal ile türkiye işçi partisi fatih ilçe başkanı mehmet şahin hücre çalışması ve komünizm propagandası yaptıkları gerekçesiyle tutuklandılar. aynı gün, 15 yaşında bir ortaokul öğrencisi de komünizm propagandası yaptığı iddiasıyla tutuklandı. edebiyat öğretmeninin “atatürk’ü başka bir dünya lideriyle karşılaştırınız” konulu ödevinde öğrenci atatürk’ü lenin’le karşılaştırmıştı. öğretmen öğrenciyi ihbar etti ve öğrenci tutuklandı.
12. 1967 cumhuriyet halk partisi, 22 şubat tarihli yazısında chp’yi komünistlikle suçlayan dünya gazetesi başyazarı falih rıfkı atay’ı mahkemeye verdi.
13. 1970 chp genel başkanı ismet inönü tbmm’de yapyığı konuşmada “demirel’den daha fazla irticayı temsil eden ve koruyan bir kimse yoktur. kendisinden daha ileri bir din istismarcısı olamaz” dedi
14. 1971 türk silahlı kuvvetleri, 12 mart muhtırası’nı verdi. başbakan süleyman demirel, bu gelişme üzerine istifa etti. muhtıra genelkurmay başkanı memduh tağmaç, kara kuvvetleri komutanı faruk gürler, hava kuvvetleri komutanı muhsin batur ve deniz kuvvetleri komutanı celal eyiceoğlu’nun imzasını taşıyordu
15. 1977 komünizm ve kürtçülük propagandası yaptığı iddiasıyla 9 yıl hapse mahkûm olan taner akçam cezaevinden kaçtı.
16. 1978 sanayi ve teknoloji bakanlığı tarafından hazırlanan demir çelik dağıtımıyla ilgili yönetmelik resmi gazete’de yayımlandı. yönetmeliğe göre her ilde valilin başkanlığında bir komisyon kurulacak. inşaat demiri almak isteyen müteahhitler ve diğer ihtiyaç sahipleri bu komisyona başvuracaklar ve ihtiyaç belgesi alacaklar. belgeyi alan vatandaş doğrudan doğruya satış deposuna giderek demirini alabilecek. bu yöntemin amacının karaborsanın önlenmesi ve aracının ortadan kaldırılması olduğu açıklandı.
17. 1982 30 idam istemli ve 159 sanıklı istanbul dev-yol davası başladı.
18. 1986 yüce divan tarafından iki yıl hapse mahkum edilen eski devlet bakanı ismail özdağlar, mahkumiyetini çekmek üzere ankara merkez cezaevine kondu.
19. 1987 abd kongresi, reagan yönetiminin türkiye için istediği 125 milyon dolarlık ek askeri yardım isteğini onaylamadı.
20. 1990 parlamentoda grubu bulunan siyasi partilerin liderleri 12 eylül sonrası ilk kez tbmm başkanı kaya erdem’in çağrısı üzerine bir araya geldiler.
21. 1991 cumhurbaşkanı turgut özal, rusya’da sscb lideri gorbaçov ile dostluk ve işbirliği antlaşması imzaladı.
22. 1995 istanbul gazi mahallesi’nde kahvehane ve pastanelerin taranmasıyla başlayan ve farklı mahallelere de yayılarak 4 gün süren olaylarda 22 kişi öldürüldü.
23. 1996 anap-dyp hükümeti tbmm’de 207'ye karşı 257 oyla güvenoyu aldı.
24. 1997 hopa’dan karadeniz’e açılan ve gürcistan karasularını ihlal eden türk balıkçı teknelerine bir rus hücumbotundan ateş açıldı.1 balıkçı öldü, 23 balıkçı batum’da tutuklandı. tutuklanan balıkçılar iki gün sonra serbest bırakıldı.