maarif takvimi · ortak hafızada bugün
31 ocak
türkiye’nin ortak hafızasında, geçmiş 31 ocak’larda kamuoyu nelere tanıklık etti?
- 1729 türkiye’de ilk kitap, mehmet bin mustafa’nın (vanlı) kaleme aldığı sıhahı cevheri (vankulu) adlı sözlük basıldı. ibrahim müteferrika, ilk türk matbaasını istanbul’da sultanselim’deki konağında kurmuştu.
- 1790 osmanlı-prusya ittifakı
- 1928 türk eğitim derneği (ted) ankara’da kuruldu
- 1931 yarın gazetesi başyazarı arif oruç ve sorumlu müdürü izmit’te birer yıldan fazla hapse çarptırıldı.
- 1931 gümrük ve tekel bakanlığı kuruldu.
- 1934 nazım hikmet, nail vahtedi, tosun ömer ve yonga ömer beş yıl hapis cezasına mahkûm edildi.
- 1938 atatürk, gemlik’te suni ipek fabrikasını açtı.
- 1942 öğrencilere sigara içme ve nişan yüzüğü takma yasağı getirildi.
- 1952 yunanistan dışişleri bakanı venizelos’un türkiye’ye yaptığı resmi gezi sırasında türk-elen dostluk derneği’nin kurulması kararlaştırıldı.
- 1952 kelkit’ten bir grup kişi, cumhurbaşkanı, başbakan ve gümüşhane milletvekillerine şu telgrafı çektiler:
- 1956 “nesebi sahih olmayan çocukların tescili” hakkındaki kanun meclis’te kabul edildi
- 1961 ahmet emin yalman vatan gazetesi’nden ayrıldı.
- 1964 15 ocak günü kıbrıs sorununu görüşmek üzere toplanan 3. londra konferansı 19 günlük çalışmanın ardından bir sonuç alınamadan dağıldı.
- 1965 sağlık bakanlığı bir açıklama yaptı; türkiye’de ortalama insan ömrü 33 yıl.
- 1966 paşabahçe şişe ve cam fabrikası’nda 2400 işçi greve başladı
- 1968 trt ankara televizyonu deneme yayınına başladı
- 1973 çetin altan’ın 4,5 yıl hapsi istendi; karikatürist turhan selçuk’u döven 3 polis hapse mahkûm edildi.
- 1973 devlet güvenlik mahkemeleri’nin kurulmasına ilişkin kanun kabul edildi.
- 1974 seyfi demirsoy’un ölümüyle boşalan türk-iş genel başkanlığına halil tunç seçildi
- 1976 ilerici kadınlar derneği (ikd), ankara’da “evlat acısına son” mitingi düzenledi. mitinge 5 bin kişi katıldı.
- 1978 zonguldak’ta ikramiyesi ödenmeyen 20 bin maden işçisi direnişe geçti.
- 1980 tariş olayları: tariş’te direniş bitti, işçiler işbaşı yaptılar. 22 ocak’ta güvenlik güçleri arama yapma gerekçesiyle tariş işletmelerine girmek istemiş, 600 işçi gözaltına alınmıştı.
- 1985 başbakan turgut özal, gökova’da termik santral kurulacağını açıkladı
- 1986 işkence konusunda itiraflarda bulunan polis memuru sedat caner, ankara cumhuriyet savcılığı’na teslim oldu.
- 1986 sosyaldemokrat halkçı parti (shp) içel milletvekili fikri sağlar, türkiye’de 5 yılda 800'den fazla insanın kayıp olduğunu söyledi.
- 1990 atatürkçü düşünce derneği ve türk hukuk kurumu başkanı muammer aksoy, 73 yaşında ankara’da evinin önünde kurşunlanarak öldürüldü
- 2004 tl’den 6 sıfır atılması ve türkiye cumhuriyeti devleti para biriminin yeni türk lirası olmasını öngören yasa, resmi gazete’de yayımlandı.
- 2005 afganistan’daki türk birlikleri, kabil’deki uluslararası havaalanının sorumluluğunu üstlendi.
- 2006 abdullah öcalan’ın avukatlarından irfan dündar, müvekkilinin yeniden yargılanmaya ilişkin dilekçesini, bu konuda yetkili olan ankara 11. ağır ceza mahkemesine göndererek başvuruda bulunduğunu bildirdi.
- 2008 istanbul’un zeytinburnu ilçesinde ruhsatsız bir binada maytapların yanarak doğalgaz kazanını patlatmasıyla oluşan olayda 23 kişi öldü, 120 kişi yaralandı. “vilayeti: gümüşhane; kazası: kelkit; kaymakam: yok; doktor: yok;askerlik şubesi başkanı: yok; yargıç: yok; mal müdürü: yok; özel idare müdürü: yok; tapu sicil müdürü: yok; ortaokul müdürü: yok; ptt müdürü: yok. işte biz böyle bir kazada devleti ali’nin yurttaşları olarak huzur ve güven içinde yaşıyoruz!”