maarif takvimi · ortak hafızada bugün

6 mart

türkiye’nin ortak hafızasında, geçmiş 6 mart’larda kamuoyu nelere tanıklık etti?

1. 1924 türkiye cumhuriyeti’nin 2. hükümeti ismet inönü’nün başbakanlığında kuruldu.
2. 1925 takriri sükun kanunu’na dayanılarak istanbul’da 6 gazete ve dergi (tevhidi efkar, istiklal, son telgraf, aydınlık, sebilülreşat ve orak çekiç) bakanlar kurulu kararıyla kapatıldı.
3. 1927 istanbul radyosu yayına başladı.
4. 1947 milliyetçi öğrenciler ankara’da ulus meydanı’nda toplanarak solcu öğretim üyelerinin üniversiteden uzaklaştırılmasını istediler.
5. 1948 anadolu ajansı’nda 1925'te şirket kurucuları arasında yer alan ve başyazarı olan ünlü şair, yazar ve gazeteci kemalettin kamu, 47 yaşında ankara’da öldü.
6. 1954 tbmm’de türk ceza kanunu’nun 161. maddesinin son fıkrasının değiştirilmesi ve yeni bir fıkra eklenmesi hakkındaki kanun tasarısı tartışmalara yol açtı. tasarı üzerine konuşan başbakan menderes, “bunu basın özgürlüğünü kısıtlamak için hazırlamadık, vatandaşların şeref, namus ve haysiyetleri söz konusudur. vatandaşın bu memlekette iftiradan masun, korkusuz yaşamak hakkıdır.vatandaşın namusunu teminat altına almak azmindeyiz” dedi. muhalefet ise, “bu kanun suiistimalleri gizleyecek” diyerek kanuna karşı çıktı.
7. 1962 ekrem alican yeni türkiye partisi genel başkanlığından istifa etti.
8. 1969 atatürk’ün yakın arkadaşlarından eski dışişleri bakanı tevfik rüştü aras, eski gaziantep milletvekili kılıç ali ve eski milli eğitim bakanı cemal hüsnü taray törenle yeni türkiye partisi’ne girdi. tevfik rüştü aras atatürk’ün ölümünden bu yana ilk defa bir siyasi partiye üye oldu.
9. 1970 istanbul’da sultanahmet iktisadi ve ticaret akademisi’nde bir konferans veren amerikalı profesörün üzerine bir torba un dökülerek başına yumurta atıldı. “kahrolsun amerikan uşakları”, “yankee go home” diye atılan sloganlar sonucu amerikalı profesör konferansı yarıda bıraktı.
10. 1970 türkiye cumhuriyeti 32. hükümeti süleyman demirel’in başbakanlığında kuruldu.
11. 1972 tbmm adalet komisyonu, deniz gezmiş, yusuf aslan ve hüseyin inan’ın idam cezalarını onayladı.
12. 1972 mhp niğde senatörü kudret bayhan otomobille italya’dan fransaya geçerken 30 milyon dolarlık baz morfinle yakalandı. yargılanan kudret bayhan 15 yıl hapse mahkûm oldu.
13. 1974 hilafetin kaldırılışının 50. yılı dolayısıyla ptt tarafından çıkarılması kararlaştırılılan seri pulların basımı milli selamet partili bakanların önerisi üzerine durduruldu.
14. 1980 maliye bakanı ismet sezgin, dünyada yiyecek maddesi ithal etmeyen birkaç ülkesinden biri olan türkiye’nin bu özelliğini cumhuriyet tarihinde ilk defa bu yıl kaybettiğini söyledi. türkiye’nin içinde bulunduğu şartlardan dolayı 1980 yılı içerisinde yağ ve şeker ithal edileceğini söyledi.
15. 1983 resmi verilere göre son üç yılın fiyat artışları 250 dolayında gerçekleşti. en çok artış kit ürünlerinde oldu.
16. 1984 abd temsilciler meclisi, türkiye’ye yapılması önerilen askeri yardımda 39 milyon dolar kesinti yapılmasını kararlaştırarak, yardımı 716 milyon dolara indirdi.
17. 1984 askeri yargıtay milliyet gazetesi yazarı metin toker ile yazı işleri müdürü doğan heper hakkında istanbul sıkıyönetim mahkemesi tarafından verilen mahkûmiyet kararını bozdu.
18. 1984 60 bin öğrenciyi kapsayan öğrenci affı cumhurbaşkanı kenan evren tarafından onaylandı.
19. 1986 basın tarafından “basına sansür yasası” olarak tanımlanan “küçükleri muzır neşriyattan koruma yasası” tbmm’de kabul edildi.
20. 1986 gösteri dünyasının önde gelen adlarından egemen bostancı ankara’da öldü.
21. 1987 erzincan sıkıyönetim mahkemesi’nde görülen dev-yol davasında 1 sanık ölüm, 20 sanık 2–8 yıl arasında değişen hapis cezalarına çarptırıldı.
22. 1987 imf raporunda, türkiye’de asgari ücretin son bir yılda yüzde 20 gerilediği belirtildi.
23. 1987 türkiye’nin kuzey ırak’taki pkk kamplarını bombalamasını eleştiren iran ve libya’yı yanıtlayan ankara “harekatın üçüncü bir ülkeyi ilgilendiren bir yönü yok” dedi.
24. 1992 güneş gazetesi mali kriz nedeniyle yayımına ara verdi.
25. 1993 dev-sol davası sanıklarından latife ereren, muhbir olduğu iddiasıyla bayrampaşa cezaevi’nde örgüt üyesi arkadaşları tarafından öldürüldü.
26. 1993 türkiye’nin 1963'te ankara antlaşması’yla başlattığı avrupa’yla bütünleşme sürecinde bir adım daha atıldı. avrupa birliği üyesi 15 ülke ile türkiye arasında gümrük birliği antlaşması dışişleri bakanı murat karayalçın tarafından imzalandı.
27. 1993 yeni demokrasi hareketi (ydh) genel başkanı cem boyner’in, “ordu demokrasiyi tehdit ediyor” sözleri üzerine hakkında soruşturma başlatıldı.
28. 1995 avrupa birliği üyesi 15 ülke ile türkiye arasında gümrük birliği antlaşması imzalandı.
29. 1998 tbmm karma komisyonu, dyp milletvekili mehmet ağar’ın dokunulmazlığını, uyuşturucu kaçakçısı yaşar öz’ün serbest bırakılmasını sağladığı iddialarını içeren dosya nedeniyle ikinci kez kaldı.
30. 2002 yargıtay 9. ceza dairesi, gazeteci-yazar çetin emeç ve turan dursun ile iran rejim muhalifi ali akbar gorbani’nin öldürülmesi olaylarının da aralarında bulunduğu birçok saldırıdan sorumlu tutulan islami hareket örgütü’nün icra şurası üyesi irfan çağırıcı hakkındaki idam cezasını onadı.