maarif takvimi · ortak hafızada bugün

29 ekim

türkiye’nin ortak hafızasında, geçmiş 29 ekim’lerde kamuoyu nelere tanıklık etti?

1. 1914 amiral souchon liderliğindeki goeben (yavuz), breslau (midilli) ve dokuz osmanlı savaş gemisinden oluşan bir donanma rus liman ve gemilerini bombalayarak osmanlı’nın 1. dünya savaşı’na girmesine neden oldu.
2. 1919 ingiliz birlikleri antep’i fransızlara teslim edilerek geri çekildi.
3. 1923 türkiye’de cumhuriyet ilan edildi, mustafa kemal atatürk ilk cumhurbaşkanı seçildi.
4. 1924 milletler cemiyeti konseyinde, türkiye-ırak sınırı, musul’u ırak’ta bırakacak biçimde saptandı
5. 1926 necmettin erbakan; türk siyasetçi, mühendis, akademisyen ve türkiye cumhuriyeti başbakanı, .
6. 1930 ankara’daki cumhuriyet bayramı törenlerine yunanistan başbakanı venizelos da katıldı.
7. 1933 cumhurbaşkanı mustafa kemal, cumhuriyetin ilanının 10. yılı sebebiyle nutkunu okudu.
8. 1936 cumhuriyet bayramı kutlamalarında, eribe hanım paraşütüyle yere çakılarak öldü. eribe hanım tayyareci vecihi’nin kızıydı.
9. 1943 müjdat gezen; türk tiyatro, sinema ve dizi oyuncusu, şair, eğitmen, dünyaya geldi.
10. 1950 abdullah gül; türk siyasetçi ve türkiye’nin 11. cumhurbaşkanı, dünyaya geldi.
11. 1954 dr. hikmet kıvılcımlı vatan partisi’ni kurdu.
12. 1960 milli birlik komitesi’nin 147 öğretim üyesini görevden almasına tepkiler sürüyor. ankara üniversitesi rektörü suut kemal yetkin istifa etti
13. 1961 ilk türk yapımı otomobil devrim, cumhurbaşkanı cemal gürsel’e armağan edildi.
14. 1968 milano’da düzenlenen kısa metrajlı film gösterisinde, türkiye’den “ebru” adlı film, “liyakat diploması” aldı.
15. 1978 sağcılar, tokat’ta solcuların gittiği kahveyi, taradı, 3 kişi öldü.
16. 1978 milliyetçi hareket partisi genel başkanı alparslan türkeş almanya’da ülkücülere bir konuşma yaptı, “bize açıkça katil derlerse ağızlarını yırtarım” dedi.
17. 1979 istanbul paşakapısı cezaevi’nde, ayaklanma çıktı. 523 tutuklu 12 gardiyanı rehin aldı.
18. 1979 kültür bakanlığı büyük ödülü yaşar nabi nayır’a verildi.
19. 1983 milliyetçi demokrasi partisi (mdp) genel başkanı turgut sunalp “faşizm komünizm kadar tehlikeli değildir,” dedi.
20. 1987 cumhuriyetin 64. yılında yerli yapım f-16 uçağı uçtu.
21. 1992 türkiye ile ırak’ın kuzeyi arasında stratejik öneme sahip sinhat boğazı, tsk’nın eline geçti. çatışmalarda 90 pkk mensubu öldürüldü.
22. 1992 kazakistan ve türkmenistan, ilk büyükelçiliklerini ankara’da açtılar.
23. 1998 thy’nin adana-ankara seferini yapan boeing 737 tipi uçağı, 33 yolcu ve 6 kişilik mürettebatıyla kaçırıldı. uçağı kaçıran erdal aksu, ölü ele geçirildi. aksu’nun diyarbakır’da 4 öğretmeni katletmekten aranan bir terörist olduğu belirlendi.
24. 1998 azerbaycan, gürcistan, kazakistan, özbekistan ve türkiye, hazar ve orta asya petrollerinin batı pazarlarına bakü tiflis ceyhan petrol boru hattı’yla ulaştırılmasına ilişkin ankara deklarasyonu’nu imzaladılar.
25. 2003 1995'te yargısız infaz sonucunda öldürülen serdar oğraş’ın ailesinin şikayeti üzerine aihm’de açılan dava uzlaşmayla çözümlendi. türkiye hükümeti,ölümle sonuçlanan olaydan üzüntü duyduğunu belirtti. aileye 76 bin euro (134 milyar lira) tazminat ödemeyi kabul etti.
26. 2004 avrupa birliği üyesi 25 ülke, ab anayasası anlaşması ile nihai belgeyi, aday ülkeler (türkiye,bulgaristan ve romanya) ise nihai belgeyi imzaladı. ab anayasası ulusal yasanın üzerinde olacak, kararlar “oybirliği” yerine “nitelikli çoğunluk” sistemiyle alınacak.
27. 2012 ankara ulus meydanı’nda birinci meclis binası önünde 29 ekim cumhuriyet bayramı mitingine katılan gruplara polis biber gazı ve tazyikli suyla müdahale etti.
28. 2013 marmaray açıldı ve ilk sefer üsküdar’dan yenikapı’ya düzenlendi