maarif takvimi · ortak hafızada bugün
10 mart
türkiye’nin ortak hafızasında, geçmiş 10 mart’larda kamuoyu nelere tanıklık etti?
- 1931 istanbul’da yayımlanan bıldırcın, piliç ve çapkın kız mecmuaları hakkında müstehcen yayın davası açıldı.
- 1938 ankara radyosunda radyofonik konserlere bizet’in carmen operasıyla başlandı.
- 1949 kurucuları arasında sadri maksudi arsal, halil nimetullah öztürk ve tahir nejat gercan gibi adların yer aldığı türk dilini geliştirme derneği kuruldu.
- 1953 yedek subayların kıta hizmeti 1 yıla çıkarıldı, 6 aylık okul süresinde değişiklik olmadı.
- 1955 ankara radyosu’nda yayımlanan “daldan dala” programındaki bir monologda milletvekillerinin küçük düşürüldüğü yolundaki iddialara cevap veren devlet bakanı mükerrem sarol, bu monologu yayından önce kendisinin kontrol ettiğini ve programın kaldırılmasını gerektirecek bir husus olmadığını açıkladı. erdoğan çaplı’nın hazırladığı programa devam kararı verildi. monologda, bir milletvekili adayı halka hitabederken kendi için bir şey istemediğini, tek isteğinin ölünceye kadar milletvekili kalarak millete hizmet olduğunu alaylı bir dille açıklıyordu.
- 1961 27 mayıs askeri darbesinden sonra, eski iktidar mensuplarını yargılamak üzere yassıada duruşmaları ekim 1960 tarihinde başlandı. 592 sanık hakkında 19 ayrı dava açıldı. bu davalardan çanakkale davası 1961'de karara bağlandı. adnan menderes ve üç eski bakan iki muhalif milletvekilinin seyahat özgürlüğünü engellemek suçuyla yargılandılar ve mahkum oldular.
- 1965 zonguldak’ta1500 maden işçisi greve başladı.
- 1969 anadolu ajansı çalışanları greve çıktı.
- 1972 türkiye büyük millet meclisi, deniz gezmiş, yusuf aslan ve hüseyin inan hakkındaki idam kararlarını, 53 red, altı çekimser, 238 kabul oyuyla onayladı.
- 1973 istanbul, ankara, izmir ve adana sıkıyönetim komutanlıkları bir bildiri yayımlayarak, cumhurbaşkanlığı seçimlerinin selametle sonuçlanması için, millet meclisine baskı yapabilecek veya türk silahlı kuvvetleri’ni rencide edebilecek her türlü bildiri, beyanat, yazı ve haberin yayınlanması yasaklandı.
- 1974 cumhuriyet’in 50. yılını kutlama komitesi tarafından istanbul’un karaköy meydanı’na dikilen gürdal duyar’ın “güzel istanbul” adlı çıplak kadın heykeli, “müstehcen” olduğu gerekçesiyle milli selamet partisi’nin tepki göstermesine yol açtı.
- 1976 chp parti meclisi yayımladığı bir bildiriyle, “kamu iktisadi teşebbüsü hisselerinin satışı ihanet olur” açıklamasını yaptı. bildiride şöyle denildi: “cephe hükümeti şimdi de kit’lerin yüzde 49 hissesini satmak istiyor. iktidar aslında halkın malı olan fabrikaları zenginlere devretmek istemektedir.bu hareketi halkımıza yapılmış bir ihanet saymaktayız.”
- 1978 başbakan bülent ecevit ile yunanistan başbakanı konstantin karamanlis, isviçre’nin montreux kentinde bir araya gelerek iki ülke arasındaki ilişkiler hakkında görüştüler.
- 1982 bülent ecevit’in pasaport isteği, chp hakkında savcılık soruşturması yürütüldüğü gerekçesiyle reddedildi.
- 1986 17 mayıs1982'den beri devam eden barış derneği davasının tutuklu 6 sanığı tahliye edildi. davada tutuklu sanık kalmadı.
- 1987 kongrenin 1915 tasarısını kabul etmesi durumunda, cumhurbaşkanı evren’in mayıs ayındaki abd gezisini iptal edeceği washington’a iletildi.
- 1994 avrupa parlamentosu, türkiye’ye kürtler’e özerklik tanınması için çağrı yaptı.
- 1998 akit gazetesi yazarı yaşar kaplan tutuklanarak mamak cezaevine konuldu.
- 2000 diyarbakır 1 numaralı devlet güvenlik mahkemesi, kapatılan refah partisi genel başkanı necmettin erbakan’ı, halkı ırk ve din farklılığı gözeterek, kin ve düşmanlığa açıkça tahrik ettiği gerekçesiyle bir yıl hapisle cezalandırdı.
- 2004 yargıtay birinci ceza dairesi, yedi tip’li öğrenciyi öldürdüğü gerekçesiyle yedi kez idam cezasına çarptırılan haluk kırcı’nın cezasının, 48 ayı hücrede olmak üzere müebbet ağır hapis cezasına dönüştürülmesine ilişkin kararı onadı.