maarif takvimi · ortak hafızada bugün

29 mayıs

türkiye’nin ortak hafızasında, geçmiş 29 mayıs’larda kamuoyu nelere tanıklık etti?

1. 1453 osmanlı padişahı fatih sultan mehmet istanbul’u fethederek bizans imparatorluğu’nu (doğu roma’yı) sona erdirdi. birçok tarihçi için istanbul’un fethi, orta çağın sonudur.
2. 1807 kabakçı mustafa ayaklanmasında, isyancılar şehzade mustafa ve mahmut’un kendilerine teslimini istedi. sultan iii. selim tahttan indirildi, iv. mustafa tahta çıktı.
3. 1913 ulviye mevlan yönetiminde kadınlar dünyası dergisi yayımlanmaya başlandı.
4. 1927 ankara-kayseri demiryolu ismet paşa tarafından açıldı.
5. 1936 türk bayrağı hakkında kanun, tbmm’de kabul edildi.
6. 1937 türkiye ile fransa arasında sancakın (hatay) tamamiyet-i mülkiyesini tekeffül eden antlaşma ile türkiye -suriye hududunun teminine dair antlaşma ve müşterek beyanname ve beyannameye bağlı protokol cenevre’de imzalandı.
7. 1945 etibank’ta 2 milyon liralık nakliye yolsuzluğu ortaya çıkarıldı.
8. 1960 türk silahlı kuvvetleri’nin yönetime el koymasının ardından gözaltına alınan eski içişleri bakanı namık gedik intihar etti. aynı gün gözaltına alınan 150 kişi yassıada’ya getirildi.
9. 1970 toplum polisleri personel kanunu’na karşı boykot yaptı.
10. 1971 prof. sadun aren, türkiye öğretmenler sendikası (tös) genel başkanı fakir baykurt ve türkiye işçi partisi (tip) genel başkanı behice boran tutuklandı.
11. 1974 deniz kuvvetlerine ait çandarlı harita gemisi, savaş gemileri eşliğinde ege denizi’nde petrol arama araştırması yapmak üzere beykoz’dan hareket etti.
12. 1977 chp genel başkanı bülent ecevit, izmir çiğli havaalanı’nda bulunduğu sırada, bir silahtan çıkan mermi, chp’li mehmet isvan’ın yaralanmasına yol açtı. merminin bir polis memurunun ateş alan gaz tüfeğinden çıktığı açıklandı.
13. 1979 türkiye’de, “organ ve doku alınması, saklanması, aşılanması ve nakli hakkında kanun” çıkarıldı.
14. 1980 mhp’liler, genel başkan yardımcısı gün sazak’ın öldürülmesini çorum’da protesto ettiler. olaylar, 2 temmuz’da sokağa çıkma yasağı konulmasına rağmen, aralıklarla 6 temmuz’a kadar sürdü. genelkurmay başkanı orgeneral kenan evren, 8 temmuz’da çorum’a geldi. olaylar yatıştıktan sonra kentin değişik yerlerinde 48 ceset bulundu.
15. 1981 şarkıcı selda bağcan gözaltına alındı. gerekçe; şarkılarında komünizm propagandası yapmak.
16. 1985 istanbul boğazı’nda ikinci boğaz köprüsünün (fatih sultan mehmet) temeli atıldı.
17. 1986 kamuoyunda ‘fak-fuk-fon’ olarak bilinen sosyal dayanışma ve yardımlaşmayı teşvik yasası, meclis’te kabul edildi.
18. 1987 ayrımcılığa karşı kadın derneği kuruldu.
19. 1988 fatih sultan mehmet köprüsü yapımı tamamlandı.
20. 1989 eskişehir özel tip cezaevi’nde tecrit uygulamasına karşı açlık grevi başladı.
21. 1993 anadolu pop müziğin öncülerinden moğollar grubu 17 yıllık aradan sonra yeniden sahneye çıktı.
22. 1993 almanya’nın solingen şehrinde türklerin yaşadığı bir evin kundaklanması sonucu 5 kişi yaşamını yitirdi ve 2 kişi de yaralandı.
23. 1995 cumhurbaşkanı turgut özal’ın oğlu ahmet özal için, karşılıksız çek verdiği iddiasıyla gıyabi tutuklama kararı çıktı.
24. 1996 siverek halkı aralarında cumhurbaşkanı süleyman demirel’in de bulunduğu 13 politikacı hakkında tazminat davası açtı. politikacılar siverek’i il yapacakları vaadinde bulunup yerine getirmemekle suçlanıyordu.
25. 2002 milli güvenlik kurulu’nda (mgk) doğu ve güneydoğudaki olağanüstü hal’in iki kademede kaldırılmasına karar verildi.ohal,tunceli ve hakkari’de 30 temmuz’da kalkıyor, diyarbakır ve şırnak’ta ise son kez dört ay uzatılıyor. 12 eylül’le birlikte yurt genelinde uygulanan sıkıyönetim 1984'de güneydoğuda ohal’e dönüştürülmüş,1987'de de ohal valiliği kurulmuştu.
26. 2003 düşünce ve ifade özgürlüğü ödülleri “paradigmanın iflası” adlı kitabı nedeniyle 20 ay hapis yatan yazar doç.dr. fikret başkaya, çivi yazıları yayın kurulu üyesi ve editörü özcan sapan ile kitapçı ahmet yorulmaz’a verildi. ödül türkiye yayıncılar birliği tarafından 1995'ten beri her yıl son kez olması dileğiyle veriliyor.
27. 2003 özelleştirme idaresi başkan vekili metin kilci yüzde 51 hissesinin satışı düşünülen petkim’in yüzde 88,86'sının satılacağını, kamunun kurumdan tamamen çekilmiş olacağını açıkladı. maliye bakanı kemal unakıtan da bu kararı ihaleye katılacak firmalarla birlikte aldıklarını söyledi.
28. 2005 susurluk davası sırasında açığa alınan eski polis memurlarından oğuz yorulmaz, bursa’da bir barda öldürüldü.
29. 2006 uşak arkeoloji müzesi’nde bulunan karun hazineleri’ndeki bazı eserlerin çalındığı iddiasıyla yürütülen araştırmalar kapsamında, müze müdürü kazım akbıyıkoğlu dahil olmak üzere 4 ilde 9 kişinin gözaltına alındığı açıklandı.
30. 2006 disk başkanı süleyman çelebi, konfederasyon olarak ekonomik ve sosyal konsey toplantılarından istenen yapı ve işleyiş oluşana kadar çekildiklerini söyledi.