maarif takvimi · ortak hafızada bugün

8 mart

türkiye’nin ortak hafızasında, geçmiş 8 mart’larda kamuoyu nelere tanıklık etti?

1. 1931 kubilay’ın öldürülmesinden sonra menemen’de uygulanan sıkıyönetim kaldırıldı.
2. 1933 1. beş yıllık kalkınma planı kabul edildi.
3. 1943 ismet inönü 7. tbmm’yi açtı ve yeniden cumhurbaşkanı seçildi. şükrü saraçoğlu hükümeti kurmakla yeniden görevlendirildi.
4. 1944 new york metropolitan operası, taksim gazinosu’nda bir konser verdi.
5. 1948 tanımladığı bir deri hastalığı behçet hastalığı adıyla dünya tıp literatürüne geçen, deri ve zührevi hastalıklar uzmanı ordinaryüs prof. dr. hulusi behçet kalp krizi sonucu istanbul’da öldü.
6. 1951 adnan menderes hükümeti istifa etti. bir gün sonra 2. menderes hükümeti kuruldu; hükümette üç yeni bakan görev alırken altı bakan yer değiştirdi.
7. 1954 devletin siyasal prestijine ve mali gücüne zarar getirdiğine karar verilen ya da kişilerin özel hayatına tecavüz eden yazılar yazan gazetecilere ağır cezalar öngören basın kanunu, tbmm’den geçti
8. 1954 istanbul vali ve belediye başkanı fahrettin kerim gökay bir basın açıklaması yaparak mecidiyeköy-yenikapı arasındaki metronun temelinin nisan’da atılacağını söyledi.
9. 1955 liselerde okutulması milli eğitim bakanlığı’nca kabul edilen bir ders kitabında komünizm propagandası yapılmak istendiği iddiasıyla soruşturma başlatıldı. astronomi adlı ders kitabında stalin ve lenin’in resimlerinin yer aldığı ve bu resimlerin öğrencinin dikkatini çeksin diye bir meteor resminin ortasına yerleştirildiği tespit edildi. konunun ankara’daki ilgili makamlara bildirildiği ve kitabın toplattırılacağı belirtildi.
10. 1955 türkiye’nin ilk kanserle savaş dispanseri açıldı.
11. 1956 izmir’de demokrat parti tarafından düzenlenen mitingde konuşan başbakan menderes, basını eleştiren bir konuşma yaptı. “bu gazeteler demokrasi devriminin matbuatı olmak vasfına sahip değildir” diyerek basını gerçekleri değiştirmek ve dp iktidarını alaşağı etmeyi düşünmekle suçladı.
12. 1957 siyasal bilgiler fakültesi eski dekanı turhan feyzioğlu, türk hukuk kurumu’ndaki konferansında “ meşrutiyeti takip eden birkaç yıl ve demokrat parti iktidarının ilk yılları hariç, basın hürriyete hasret kalmıştır” dedi.
13. 1962 istanbul-ankara-adana seferini yapan thy’ye ait ‘kop’ uçağı toroslar’da düştü. sekiz yolcu ve üç kişilik mürettebattan kurtulan olmadı.
14. 1966 adalet partisi aydın milletvekili reşat özarda, sanayi bakanı mehmet turgut hakkında meclis soruşturması istemişti. özarda, başbakan demirel’in türkiye temsilcisi olduğu morrison firmasına, gümrüksüz ithal edilen ereğli demir çelik fabrikaları’nın mallarının ve araçlarının verildiğini iddia ediyordu. bu soruşturma isteği üzerine 1966 yılı bugün ap milletvekili reşat özarda partisinden ihraç edildi.
15. 1971 antakya’nın içme suyu kaynağına fare zehiri konulduğu yolundaki ihbar üzerine emniyet geceyarısı kent sakinlerine “su içmemeleri” çağrısı yapıldı.
16. 1971 balıkesir necatibey eğitim enstitüsü kapatıldı.
17. 1971 sivas’a bağlı yıldızeli’nde tip ilçe sekreteri öldürüldü.
18. 1972 demokratik parti genel başkan yardımcısı yüksel menderes, ankara’da hava gazıyla intihar etti. başbakan adnan menderes’in oğullarından mutlu menderes, 1 mart 1978'de trafik kazasında ölmüştü. 15 mart 1996'da ise aydın menderes, trafik kazası sonucu felç oldu.
19. 1975 trt genel müdürlüğü, chp ve demokratik parti’nin başvurusu üzerine, bu partilere de başbakan demirel’le tv’de yapılan söyleşi kadar süre tanınmasını kararlaştırdı.
20. 1977 dünya kadınlar günü; birleşmiş milletler örgütü, 16 aralık 1977 tarihinde 8 mart’ın dünya kadınlar günü olarak kutlanmasını kararlaştırdı.
21. 1978 cumhurbaşkanı fahri korutürk, ismail cem’in trt genel müdürlüğüne atanmasının sakıncalı bulduğunu hükümete bildirdi.
22. 1979 cumhurbaşkanı fahri korutürk, türk silahlı kuvvetleri’ne ilişkin tartışmalar üzerine “silahlı kuvvetlerimizi her türlü politika dışında tutmaya büyük bir dikkat ve özen göstermek hepimizin başta gelen görevi olmalıdır” dedi.
23. 1979 ingiliz genelkurmay başkanı’nın davetlisi olarak ingiltere’de bulunan genelkurmay başkanı orgeneral kenan evren kendisine yöneltilen bir soru üzerine, türk polis ve jandarmasının görev ve yetkilerini belirleyen yasal düzenlemelerin yetersiz olduğunu ve ilgililer tarafından gözden geçirilmesi gerektiğini söyledi.
24. 1984 yunanistan türk savaş gemilerinin bir yunan destroyerine ateş açtığı iddiası ile ankara’daki büyükelçisini geri çağırdı. gelişmeler üzerine türkiye de atina büyükelçisine ülkeye dönme talimatı verdi.
25. 1984 sekiz ilde olağanüstü hal uygulanmasıyla ilgili olağanüstü hal yürürlüğe girdi.
26. 1987 kadın çevresi yayıncılığın çıkarttığı feminist dergisi yayına başladı. sahibi ve yazı işleri müdürlüğünü handan koç’un yaptığı derginin başlıca yazarları ayşe düzkan, handan koç, minu, defne, filiz k., serpil, gül, sabahnur, vildan, stella ovadis idi. dergi, mart 1990'da yayın hayatına son verdi.
27. 1988 yeni gündem dergisi yazı işleri müdürü 7,5 yıl hapse mahkûm oldu.
28. 1992 dünya kadınlar günü nedeniyle istanbul ve adana’da düzenlenen kutlama yürüyüşlerine polis müdahale etti, bazı kadınlar dövüldü, iki kadın yaralandı, 8 kadın gözaltına alındı.
29. 1992 istanbul cumhuriyet savcılığı özel tv’lerdeki müstehcen yayınları takibe aldı.
30. 1996 lefkoşa-istanbul seferini yapan kktc’ye ait bir yolcu uçağı kaçırılarak önce sofya’ya ardından da münih’e indirildi. uçağı kaçıran kişinin ingiltere’deki sevgilisinin yanına gitmek isteyen ramazan aydın isimli bir türk vatandaşı olduğu anlaşıldı. uçaktaki yolcu ve mürettebatı serbest bırakan aydın, alman polisi tarafından tutuklandı.
31. 1998 karşıyaka müftüsü nadir kuru’nun, izmir’de dr. tibet kızılcan’ın cenaze namazını kıldırırken isteyen hanımlar namaza gelebilir sözleri üzerine kadınlar, erkeklerle saf tutarak cenaze namazı kıldı.
32. 2000 30 yılı aşkın siyasi geçmişinde ilk kez necmettin erbakan’a karşı bayrak açılarak, fp’ye genel başkan adayı çıkarıldı. kayseri milletvekili abdullah gül, adaylığını ilan etti.
33. 2003 istanbul-diyarbakır seferini yapan thy’nin rc-100 tipi uçağı, diyarbakır’a inişi sırasında düştü: 74 kişi öldü, 3 kişi yaralı kurtuldu.
34. 2004 milli güvenlik kurulu genel sekreterliği yönetmeliğinin gizliliğini kaldıran yasanın ardından hazırlanan yeni yönetmelik de yürürlüğe girdi. mgk genel sekreterliği, yönetmelikte, başbakana bağlı bir kuruluş olarak tanımlandı.
35. 2006 papa ii. jean paul’e yönelik suikast girişimi nedeniyle italya’da 24 yıl cezaevinde kaldıktan sonra 14 haziran 2000'de türkiye’ye iade edilen, gazeteci-yazar abdi ipekçi’nin öldürülmesi ve gasp suçundan kartal h tipi cezaevi’nde bulunan hükümlü mehmet ali ağca’nın, cezaevi müdürlüğünün cezasını tamamladığı yönündeki yazısı üzerine kartal ağır ceza mahkemesince tahliyesine karar verildi.
36. 2010 elazığ’da 6 büyüklüğünde deprem oldu. 42 kişi hayatını kaybetti.