maarif takvimi · ortak hafızada bugün

14 mart

türkiye’nin ortak hafızasında, geçmiş 14 mart’larda kamuoyu nelere tanıklık etti?

1. 1919 yunanların izmir’e çıkarma planı, ingiltere başbakanı lloyd george, fransa başbakanı georges clemenceau, italya başbakanı vittorio emanuele orlando ve abd başkanı woodrow wilson tarafından kabul edildi.
2. 1923 gençlerbirliği spor kulübü ankara’da kuruldu.
3. 1939 hatay meclisi, türk lirası’nı resmi para olarak kabul etti.
4. 1939 adalet bakanlığı arap harfleriyle ders verenlerin cezalandırılmasına ilişkin genelge yayımladı.
5. 1953 istanbul üsküdar’daki paşakapısı cezaevi’nde isyan çıktı. 300 mahkum adalet bakanlığı’nın disiplin kararlarını protesto etti.
6. 1954 türk milli futbol takımı, dünya kupası grup eleme maçında ispanya’yı 1–0 yendi.
7. 1954 başbakan adnan menderes’in yeğeni özdemir evliyazade demokrat parti’den açık bir mektupla istifa ederek cumhuriyet halk partisi’ne geçmişti. özdemir evliyazade, cumhurbaşkanı calal bayar’a sözle hakaret ettiği gerekçesiyle tutuklandı.
8. 1955 chp’ye ait malların hazine’ye geçmesine dair kanun gereği, ziraat bankası’nda muhafaza edilen atatürk’e ait eşyalar, maliye tarafından devralındı. atatürk’e ait kılıçlar, madalyalar, altın anahtarlar müzeye verilecek.
9. 1964 birleşmiş milletler güvenlik konseyi, barış gücü’nün kıbrıs’a gitmesini kararlaştırdı.
10. 1969 tiyatro sanatçısı ayberk çölok komünizmi övdüğü iddiasıyla tutuklandı.
11. 1969 birlik partisi genel başkanı hüseyin balan,16 şubat’ta istanbul taksim’de yaşanan kanlı pazar olayları nedeniyle içişleri bakanı faruk sükan hakkında meclis’e bir gensoru önergesi verdi. ancak önerge, adalet parti’lilerin oylarıyla reddedildi.
12. 1974 ankara cumhuriyet savcılığı,türkiye öğretmenler birleşme ve dayanışma derneği’nin (töb-der) kapatılması için dava açtı.
13. 1981 başbakan bülent ulusu bugün yaptığı basın toplantısında altı ayda 6223 kişinin gözaltına alındığını,16888 kişinin hüküm giydiğini bildirdi. “amacımız herkezin evinde huzur içinde oturabileceği, rahatça işyerinde çalışabileceği bir güven ortamını tam olarak sağlamaktır” dedi.
14. 1983 devlet güvenlik mahkemeleri’nin kurulmasını öngören yasa tasarısı, danışma meclisi’nde kabul edildi.
15. 1983 istanbul sıkıyönetim komutanlığı 3 no’lu askeri mahkemesi’nde ülkücü gençlik derneği üyesi16 sanık hakkında açılan davada sanıkların 15'i için. idam cezası istendi.
16. 1984 askeri yargıtay yayımcı ilhan erdost’un mamak askeri cezaevi’nde dövülerek öldürülmesi ile ilgili davada hapis cezasına çarptırılan şükrü bağ hakkındaki mahkümiyet kararını bozdu.
17. 1984 120 tip’li hakkında istanbul sıkıyönetim savcılığı tarafından dava açıldı.
18. 1988 cumhuriyet gazetesinde yayımlanan bir araştırmada türkiye’de her 32 kişiden birinin devlet tarafından fişlenmiş olduğu belirtildi. mit ve emniyet genel müdürlüğü’nün fişlediği kişilerin 1,7 milyona ulaştığı bildirildi.
19. 1988 dgm savcısı nusret demiral tarafından hazırlanan iddianamede türkiye birleşik komünist partisi (tbkp) yöneticileri nabi yağcı(haydar kutlu) ve nihat sargın’ın 66'şar yıl hapse mahkum edilmeleri istendi.
20. 1988 islami ilimler araştırma vakfı’nın düzenlediği seminerde islam devletinde tekelciliğin yasal olduğu, sendikanın, grevin, lokavtın ve toplu sözleşmenin yerinin olmadığı, emekli maaşının da haram olduğu ileri sürüldü.
21. 1993 diyanet işleri başkanı mehmet nuri yılmaz, “laiklik bir din değildir. bu düşünce yanlıştır. laiklik din ve vicdan hürriyetine saygıdır.” dedi. diyanet işleri başkanı yılmaz kuran’ın yeniden tefsir edilmesini istedi ve ilmihal kitabı ile islam tarihinin de yeniden yazılmasından yana olduğunu belirtti. cumhurbaşkanı turgut özal’dan diyanet işleri başkanı yılmaz’a destek geldi. özal, “çağa ayak uydurmak için değişimin şart olduğunu” belirterek aksi halde osmanlının düştüğü yanlışlık tekrarlanır. dini konulara yeni anlayış getirmek lazım. bu konuda korkmadan çalışmak gerekir” dedi.
22. 1995 istanbul gazi mahallesindeki olayları protesto için ankara’da düzenlenln yürüyüşte polisle göstericiler arasında çatışma çıktı, 36 kişi yaralandı.
23. 1998 yök başörtüsü takmanın suç olduğunu açıkladı.
24. 2000 naim süleymanoğlu, ankara’da devam ettiği idmanlarda koparmada 145 kg kaldırarak dünya rekoru kırdı.
25. 2003 türkiye cumhuriyeti’nin 59. hükümeti, siirt milletvekili recep tayyip erdoğan başkanlığında kuruldu.
26. 2008 yargıtay cumhuriyet başsavcısı abdurrahman yalçınkaya, adalet ve kalkınma partisi’nin kapatılması için anayasa mahkemesi’nde dava açtı.