maarif takvimi · ortak hafızada bugün

4 mart

türkiye’nin ortak hafızasında, geçmiş 4 mart’larda kamuoyu nelere tanıklık etti?

1. 1923 mustafa kemal atatürk’ün 17 şubat’taki konuşmasıyla başlayan izmir iktisat kongresi sona erdi. kongrede misak-ı iktisadî kabul edildi.
2. 1924 halife abdülmecit efendi ve osmanlı hanedanı mensupları yurt dışına çıkarıldı.
3. 1925 hükûmete olağanüstü yetkiler veren takrir-i sükun kanunu tbmm’de kabul edildi.
4. 1929 takrir-i sükun kanunu yürürlükten kalktı.
5. 1940 istanbul’da yapılan altıncı balkan güreş şampiyonası’nda türk takımı beş birincilik alarak altıncı kez şampiyon oldu.
6. 1963 istanbul istinye’deki kavel kablo fabrikası’ndaki grev bitti. türk-iş’e bağlı maden-iş sendikası’na üye 170 işçi, fazla mesailerinin ve yıllık ikramiyelerinin tam olarak ödenmemesini, sendikadan ayrılmaları için baskı yapılmasını ve maden-iş şişli şube başkanı ile işçi temsilcilerinin işten çıkarılmasını protesto etmek amacıyla 28 ocak’ta işi bırakarak tezgâh başında oturma eylemine başlamıştı.
7. 1965 suat hayri ürgüplü hükûmeti 231 kabul, 200 ret ve yakup kadri karaosmanoğlu’nun verdiği 1 çekimser oy ile güvenoyu aldı.
8. 1967 chp gençlik kolları bildirisinde başını turhan feyzioğlu’nun çektiği “sekizler”’in partiden çıkarılması istendi.
9. 1970 yüksek denetleme kurulu, hacı ali demirel’e satılan devlet demiryolları arsaları için soruşturma açtı. üç gün sonra yüksek denetleme kurulu’nun sekiz üyesi görevden alındı. kurul üyeleri danıştay’a başvurdu. kurul üyelerinden beşi danıştay kararıyla görevlerine döndü.
10. 1981 türkiye’nin paris çalışma ateşesi reşat moralı, asala saldırısı sonucu hayatını kaybetti. olayda ağır yaralanan din görevlisi tecelli arı da bir gün sonra hayatını kaybetti.
11. 1981 74 sanıklı dev-yol davası, ankara sıkıyönetim komutanlığı mahkemesi’nde başladı.
12. 1983 sıkıyönetim komutanlığı 2 no’lu askerî mahkemesi’nde görülmekte olan dev-sol davası sonuçlandı. dokuz sanık altı ay ilâ 10 yıl arası hapis cezalarına çarptırıldı, 14 sanık beraat etti.
13. 1985 başbakan turgut özal, boğaziçi’nde yabancılara arsa satılması konusunda bir açıklama yaptı. özal, “kandilli sırtlarında arazi satın alan suudi arabistan veliaht prensi abdullah bin abdülaziz saray değil, 1.000 metrekarelik ufak bir ev yaptıracak” dedi.
14. 1986 başbakan turgut özal, “1988 seçimlerinden sonra iki buçuk parti kalır, biri biz, biri sol, buçuğunu bilmem” dedi.
15. 1986 eski emniyet müdürü, vali ve sosyaldemokrat halkçı parti milletvekili ibrahim halil ural, “süleyman demirel bana işkence için talimat vermişti” dedi.
16. 1987 başbakan turgut özal, amerika birleşik devletleri’nin houston kentindeki methodist hastanesi’nden uydu aracılığıyla ankara’ya iletilen görüntüsüyle bakanlar kuruluna başkanlık etti.
17. 1988 kıbrıslı iş adamı asil nadir, titibank’ı (türkiye ithalat ihracat bankası) satın aldı.
18. 1991 mardin’in idil ilçesinde yürüyüş yapan kalabalığa ateş açılması sonucu iki kişi öldü, 25 kişi yaralandı. üç gün sonra idil’deki olayları protesto etmek için mardin’in dargeçi ilçesinde yürüyüş yapan gruba ateş açıldı, bir kişi öldü, yedi kişi yaralandı.
19. 1992 cumhurbaşkanı turgut özal’ın oğlu ahmet özal ve iki arkadaşı hakkında “güveni kötüye kullanmak ve resmî evrakta sahtecilik” iddiasıyla dava açıldı.
20. 1992 ispanya’dan engizisyon baskısı nedeniyle kaçarak osmanlı imparatorluğu’na sığınan museviler, türkiye’ye gelişlerinin 500. yılını kutladılar.
21. 1994 gazeteci hıncal uluç, istanbul levent’teki bir benzincide uğradığı silahlı saldırıda bacağından yaralandı. saldırganların kaçtığı otomobilin yeraltı dünyasının ünlü isimlerinden alaattin çakıcı’nın eşi uğur çakıcı’ya ait olduğu belirlendi.
22. 1994 dokunulmazlıkları kaldırılan dep milletvekilleri leyla zana, sırrı sakık, ahmet türk, selim sadak ve bağımsız milletvekili mahmut alınak gözaltına alındı. hasan mezarcı ve dep şırnak milletvekili selim sadak serbest bırakıldı.
23. 2016 zaman gazetesi’ne kayyum atandı.