maarif takvimi · ortak hafızada bugün

19 kasım

türkiye’nin ortak hafızasında, geçmiş 19 kasım’larda kamuoyu nelere tanıklık etti?

1. 1808 istanbul’da kandıralı mehmed önderliğinde ayaklanma çıktı. beş bine yakın yeniçeri ve dört yüze yakın sekban öldü.
2. 1938 atatürk’ün naaşı, istanbul’dan ankara’ya yola çıkarıldı.
3. 1942 beslenme, giyecek ve yakacak için “harp ekonomisi bürosu” kuruldu.
4. 1943 3. tarih kongresi toplandı.
5. 1956 türkiye’de akaryakıt tüketimine sınırlama getirildi, ekmekte 70 gram indirim yapıldı.
6. 1959 hapiste bulunan gazeteci ülkü arman, basın üzerindeki baskıları protesto etmek için günü açlık grevine başladı. açlık grevi 9 gün sürdü.
7. 1960 af çıktı. aftan 15 bin tutuklu ve hükümlü yararlandı.
8. 1967 türkiye ile yunanistan arasında süren kıbrıs anlaşmazlığı sırasında, meclis hükümete ülke dışına asker gönderme yetkisi verdi. ankara’daki 28. tümen iskenderun’a hareket etti, donanma imroz’da.
9. 1979 eski milletvekillerinden ortadoğu gazetesi yazarı ilhan darendelioğlu, istanbul’da uğradığı silahlı saldırıda hayatını kaybetti.
10. 1982 milli eğitim bakanı hasan sağlam 12 eylül 1980'den beri bakanlığa bağlı 5 bin 40 kişinin görevine son verildiğini açıkladı.
11. 1984 bm görevlisi enver ergun, viyana’da asala tarafından öldürüldü.
12. 1989 izmir, aliağa’da termik santral inşasına karşı “doğa katliamına hayır” mitingi düzenlendi.
13. 1991 süleyman demirel başkanlığındaki doğru yol partisi ve erdal inönü başkanlığındaki sosyal demokrat halkçı parti koalisyonu ile 49. hükümet kuruldu. erdal inönü başbakan yardımcısı oldu.
14. 1992 istanbul’da polis otosuna açılan ateşte 4 polis memuru öldürüldü. saldırıyı dev-sol üstlendi. polisler, cenaze töreninde “kahrolsun insan hakları” sloganı atıldı.
15. 1992 genelkurmay başkanı orgeneral doğan güreş gazeteci mehmet ali birand hakkında suç duyurusunda bulundu. mehmet ali birand osman öcalan ile yaptığı röportajı “32. gün” tv programında yayınlamıştı.
16. 1994 halil mutlu dünya halter şampiyonası’nda 7 dünya rekoru kırarak, 3 altın madalya kazandı. naim süleymanoğlu 64 kiloda 5 dünya rekoru kırarak, 3 altın madalya, fedai güler de 70 kiloda iki dünya rekoru kırarak 2 altın madalya elde etti.
17. 1999 istanbul’daki agit zirvesi’nin son günü, avrupa konvansiyonel kuvvetler antlaşması’nın (akka) yeni koşullara uyarlanmış şekli, tarafların liderlerince imzalandı.
18. 2000 yatağan’da “çevre kirliliğine, özelleştirmeye, soyguna hayır” mitingi yapıldı.
19. 2001 f tipi cezaevleri’ni protesto etmek amacıyla yapılan ölüm orucu eylemlerinde tülay korkmaz eyleminin 193'üncü günü hayatını kaybetti. korkmaz, ölüm orucunda yaşamını yitiren 42. kişi oldu.
20. 2005 demokratik halk partisi (dehap), 3. kongresi’nde kendini feshederek yeni kurulan demokratik toplum partisi’ne (dtp) katıldı.
21. 2006 agos gazetesi genel yayın yönetmeni gazeteci hrant dink, hollanda’da “pen award” ödülünü törenle aldı. ödül, ülkelerinde baskı gören aydınlara destek için veriliyor. hrant dink, “hollanda’da iki siyasi partinin ermeni soykırımını kabul etmedikleri gerekçesiyle türk kökenli adayları listelerine almamalarını” eleştirdi: “bu ifade özgürlüğüyle çelişen bir uygulama” dedi.