maarif takvimi · ortak hafızada bugün

15 mayıs

türkiye’nin ortak hafızasında, geçmiş 15 mayıs’larda kamuoyu nelere tanıklık etti?

1. 1919 mustafa kemal, yıldız sarayı küçük mabeyn köşkü’nde padişah vahdettin ile görüştü. itilaf devletleri desteğindeki yunanlar, izmir’i işgal etti. gazeteci hasan tahsin ve askerlik şubesi başkanı albay süleyman fethi, yunan askerler tarafından öldürüldü
2. 1924 sanayi-i nefise mektebi (m.ü. güzel sanatlar akademisi) öğrencileri ilk resim sergilerini istanbul’da açtı.
3. 1932 kürtçeyi latin alfabesi ile ilk kez yayınlayan hawar dergisi yayın hayatına başladı.
4. 1969 anayasa değişikliğinin meclis’te kabul edilmesiyle, eski dp’lilere siyasal haklarını iade etme imkânı tanındı.
5. 1983 12 eylül döneminin ardından demokrasiye geçişte kurulan ilk parti açıklandı: milliyetçi demokrasi partisi.
6. 1984 1256 aydın, “türkiye’deki demokratik düzene ilişkin gözlem ve istekler” başlıklı dilekçeyi cumhurbaşkanı kenan evren’e verdi. aydınlar dilekçesi olarak bilinen girişime karşı dava açıldı. 15 mayıs 1984'teki “aydınlar dilekçesi” hakkındaki 140journos incelemesi için:
7. 1995 cemalettin kaplan hayatını kaybetti.
8. 1996 gözcü gazetesi yayın hayatına başladı.
9. 1997 alman kitap yayımcıları birliği barış ödülü, yaşar kemal’e verildi.
10. 2004 istanbul’da yapılan 49. eurovision şarkı yarışması’nda, ruslana, ukrayna’ya ilk birinciliği getirdi. 12 eylül 1980 askeri darbesinin ardından yaşanan anti-demokratik sürecin ilerleyen yıllarında yaşanan ve bugünün türkiye’sinin ortak hafızasına devreden konulardan biri “aydınlar dilekçesi” olarak bilinen 15 mayıs 1984 tarihli metindir. türkiye’de yaşanan sürece dair, aydınların çeşitli görüşmelerde bir araya gelerek oluşturdukları ortak bir çalışma olan “türkiye’de demokratik düzene ilişkin gözlem ve istekler” başlıklı dilekçe cumhurbaşkanlığı ve tbmm başkanlığına ibraz edilmiştir. cumhurbaşkanlığı köşkü’ne giden temsili heyette aziz nesin, prof. dr. bahri savcı, prof. dr. fehmi yavuz, prof. dr. hüsnü göksel, bilgesu erenus, esin afşar gibi isimler yer almıştır. metinde sinema sanatçılarından gazetecilere, doktorlardan yazarlara birçok ismin imzası yer almaktaydı. dönemin cumhurbaşkanı kenan evren, aydınlar dilekçesi’ni imzalayanların “vatan haini” ve “ahlak yoksunu” olduğu yönünde açıklama yapar. imzacılar hakkında askeri mahkemeler yargılamalar gerçekleştirir.