maarif takvimi · ortak hafızada bugün
12 eylül
türkiye’nin ortak hafızasında, geçmiş 12 eylül’lerde kamuoyu nelere tanıklık etti?
- 1937 dersim isyanı’nın lideri seyit rıza teslim oldu. seyit rıza yargılama sonucu 15 kasım’da idam edildi.
- 1956 6–7 eylül 1955'te yaşanan yağma ve tahrip olaylarıyla ilgili dava görülmeye başladı.
- 1963 türkiye ile avrupa ekonomik topluluğu arasında ortaklık antlaşması imzalandı.
- 1977 32. uluslararası halk oyunları yarışması fransa’nın dijon kentinde yapıldı. türkiye 48 ülke arasında birinci oldu.
- 1980 12 eylül darbesi gerçekleştirildi. ordu yönetime el koydu. parlamento feshedildi, siyasi faaliyetler durduruldu, tüm yurtta sıkıyönetim ve sokağa çıkma yasağı ilan edildi. 12 eylül askeri darbesi sonrasında 7 bin kişinin idamı istendi. askeri yargıtay 124 idam cezasını onayladı. 50 kişi idam edildi. askeri yönetimde, gözaltında ya da hapishanelerde, “doğal olmayan ölüm” sayısı 229 oldu. insan hakları derneği’nin kayıtlarına göre 12 eylül döneminde 650 bin kişi gözaltına alındı. 230 bin kişi yargılandı. 1 milyon 683 kişi “fişlendi”. 141,142 ve 163. maddelerden 71 bin kişi, yasadışı örgüt üyesi olma iddiasıyla da 98 bin 404 kişi yargılandı.
- 1987 metris askeri cezaevi yönetimi tutuklu ve mahkumların isteklerini kabul etti; 63 siyasi tutuklu 30 gündür sürdürdükleri açlık grevine son verdi.
- 1996 ankara’ın batıkent semtinde meydana gelen bombalı saldırıda ankara’nın beypazarı kütüğüne bağlı serkan geniş olay sırasında yaşamını yitirdi.
- 1997 “susurluk davası” sanığı ibrahim şahin ile 2 özel tim mensubu ve “köstebek davası” sanığı bülent orakoğlu tahliye edildi.
- 2000 mülkiye müfettişleri, batman valiliği’ne silah ithalatı için verilen 165 milyar liranın 92 milyar 455 milyonun kayıp olduğunu belirledi ve eski batman valisi salih sarman’ın 13 ayrı suçtan yargılanmasını istedi
- 2005 tüpraş’ın yüzde 51 hissesini özelleştirmek için açılan ihaleyi 10. turda 4 milyon 140 milyon dolara koç-shell konsorsiyumu kazandı. 2003'de gerçekleşen ilk özelleştirme ihalesinde tatneft-zorlu grubuna satışını açtığı davayla iptal ettiren petrol-iş sendikası bu ihale içinde dava açaçağını açıkladı.
- 2005 başbakan tayyip erdoğan kütahya’da daha önce diyarbakır’da kullandığı “kürt sorunu” ifadesi ve çözüm mesajları nedeniyle eleştirildi. toplantı sonrası başbakan’ın otobüsünün önüne atlayarak “daha dün beş şehit verdik ulan!” diye bağıran kişinin poşetindeki ekmeğin içinde silah bulundu. başsavcı, “suikast girişimi” dedi.
- 2006 marksist leninist komünist partisi’ne (mlkp) yönelik “gaye” operasyonunda, örgüt yöneticisi ve üyesi oldukları öne sürülen 23 kişinin yakandığı açıklandı.
- 2006 diyarbakır’ın bağlar beldesinde meydana gelen bombalı saldırıda, 7'si çocuk olmak üzere 10 kişi hayatını kaybetti ve 15 kişi yaralandı.
- 2010 anayasa değişikliği ile ilgili olarak 2010 türkiye anayasa değişikliği referandumu yapıldı. sandıkta sonuç olarak ‘evet’ kararı çıktı.