maarif takvimi · ortak hafızada bugün

24 ocak

türkiye’nin ortak hafızasında, geçmiş 24 ocak’larda kamuoyu nelere tanıklık etti?

1. 1921 ankara-sivas demiryolunun inşasına ilişkin yasa tbmm’de kabul edildi. hattın inşası 1930 yılında tamamlandı.
2. 1921 çerkez ethem’in güçleri dağıtıldı.
3. 1927 eczacılar ve eczaneler hakkında kanun türkiye büyük millet meclisi’nde kabul edildi.
4. 1938 izmir telefon şirketi hükümetçe satın alındı.
5. 1946 cumhuriyet halk partisi sanat ödülü’nü 35 yaş şiiriyle cahit sıtkı tarancı kazandı.
6. 1949 behçet kemal çağlar cumhuriyet halk partisi’nden ve milletvekilliğinden istifa etti.
7. 1955 zonguldak’ta, ereğli kömür işletmelerine bağlı gelik ocağındaki grizu patlamasında 52 madenci öldü, 19 madenci yaralandı.
8. 1956 eskişehir cezaevi’nde 388 mahkûm ayaklandı.
9. 1959 istanbul küçükyalı’da neşe sineması çöktü; 37 kişi öldü, çok sayıda kişi yaralandı.
10. 1961 yassıada duruşmalarında başsavcı altay ömer egesel, adnan menderes’in idamını istedi.
11. 1963 çatalca’da kara saplanan trenle ilgili haber yapmak için 23 ocak’ta gazetelerinden ayrılan hürriyet gazetesi yazarı yüksel kasapbaşı ile foto muhabiri abidin behpur ve aracın sürücüsü yüksel öztürk’ün donmuş cesetleri, çatalca yakınlarında bulundu.
12. 1964 türk ekonomisinde olumsuz etki yapan ataş grevi, işveren ve sendikanın anlaşmasıyla sona erdi.
13. 1967 üniversite öğrencileri, türkiye milli talebe federasyonu’na karşı tutumu protesto ettiler. ankara’da bir miting düzenlediler. türkiye milli talebe federasyonu 19 ocak günü polis tarafından mühürlenmiş, 21 ocak günü de beş yöneticisi tutuklanmıştı.
14. 1972 mahir çayan’a dedesinden kalan mirasa sıkıyönetim mahkemesi tarafından el konuldu.
15. 1972 ismet inönü “siyasi suçlar için idam olmamalı” dedi ve sıkıyönetimin kaldırılmasını istedi.
16. 1973 ali haydar yıldız, tunceli’nin çemişgezek ilçesinin vartinik köyünde askerle girdiği çatışma sonucu öldürüldü. arkadaşı ibrahim kaypakkaya ise yaralı vaziyette kaçtı.
17. 1975 28 bin sümerbank işçisi ücretlerine yüzde 70 zam aldı. bir süre önce grev kararı alınan sümerbank ile teksif sendikası arasında toplu iş sözleşmesi imzalandı.
18. 1977 türk ve yugoslav yolcularını taşıyan bir otobüs, üsküp yakınlarında kumanova nehrine düştü. kazada 24 kişi öldü, 19 kişi yaralandı.
19. 1978 eurovision elemelerinde yarışan “biz” adlı şarkı danıştay kararı ile finalist oldu.
20. 1980 başbakan süleyman demirel başkanlığındaki hükümetçe alınan ve 24 ocak kararları olarak bilinen ekonomik istikrar programı kamuoyuna açıklandı.
21. 1980 tariş olayları: tariş’te çatışmalar sürdü. 20'si polis biri jandarma 35 kişi yaralandı. 450 öğrenci göz altına alındı.
22. 1983 1. ordu ve istanbul sıkıyönetim komutanlığı cumhuriyet gazetesinin basımı, yayımı ve dağıtımını yasakladı. nadir nadi ve yazı işleri müdürü okay gönensin hakkında dava açıldı.
23. 1989 cizre’nin yeşilyurt köyünde jandarmaların köylülere insan dışkısı yedirmesi ile ilgili soruşturma başlatıldı.
24. 1990 ankara 3. ağır ceza mahkemesi, türkiye emlak bankası’nı 60 milyon dolar ve 34 milyon isviçre frangı dolandırdığı iddiasıyla yargılanan işadamı kemal horzum’u 12 yıl 6 ay ağır hapis cezasına çarptırdı. bankanın iki görevlisine de aynı ceza verildi.
25. 1993 milliyetçi çalışma partisi, adını milliyetçi hareket partisi olarak değiştirdi.
26. 1993 gazeteci ve yazar uğur mumcu, otomobiline yerleştirilen bombanın patlaması sonucu öldürüldü. suikast sonrası, uzmanların hiçbir delil bulamadığı, patlamayla etrafa dağılan ve cımbızla toplanması gereken delillerin ise süpürgeyle süpürüldüğü iddia edilmişti.
27. 1994 türkiye’nin ilk haberleşme uydusu türksat 1a, fırlatıldıktan 12 dakika 12 saniye sonra okyanusa düştü.
28. 1997 denizbank, çekişmeli bir ihale ile 66 milyon dolara vestel’in de sahibi olan zorlu holding yönetim kurulu başkanı ahmet nazif zorlu’ya satıldı.
29. 2000 top air’e ait bir uçak güdül civarında düştü, 4 kişi hayatını kaybetti.
30. 2001 diyarbakır emniyet müdürü ali gaffar okkan ve polis memurları mehmet kamalı, selahattin baysoy, mehmet sepetçi, attila durmuş ve sabri kün, silahlı saldırı ile öldürüldüler. okkan, 1997'de diyarbakır il emniyet müdürü olmuştu. görev yaptığı dönem; pkk ve hizbullah eylemlerinin, aynı zamanda göçün yoğun olduğu bir dönemdi.
31. 2008 gaziantep’te, el-kaide’ye yönelik eş zamanlı on sekiz ayrı operasyonda bir polis hayatını hayatını kaybetti, yedi polis ile bir kişi yaralandı. operasyonda, dört el-kaide mensubu öldürüldü, on dokuz kişi gözaltına alındı.
32. 2017 yaklaşan referandum öncesi, bazı ünlüler evet/hayır oylamasına yönelik “mesajını aldım” çağrı videolarını yayınlamaya başladı:
33. 2017 astana görüşmeleri sona erdi.
34. 2018 kilis’e atılan roketin camiye isabet etmesi sonucu 13 kişi yaralandı. dönemin başbakanı süleyman demirel ‘olayı aydınlatmak namus borcumuzdur’ açıklamasını yaptı. uğur mumcu’yu kimin hangi sebeple öldürdüğüne ilişkin birçok iddia ortaya atılsa da cinayet tüm yönleriyle ve bağlantılarıyla aydınlatılamadı. okkan; 24 ocak 2001 günü saat 17:40 sıralarında makâmından valilik binası’na makam aracıyla seyir hâlinde iken, sezâi karakoç bulvarı üzerinde et balık kurumu ile eflâtun park arasında, kimliği belirsiz kişilerce açılan ateş sonucu 4.5–5 dakika süren çatışmada, olay yerinde 5 meslektaşı ile birlikte hayatını kaybetti. suikastta kullanılan silahlardan yola çıkılarak ve yakın dönemde hizbullah’a yapılmış olan geniş çaplı operasyonlardan ötürü, suikasti hizbullah’ın yaptığı ifade ediliyor. okkan, hizbullah hakkında “örgütün bu coğrafyada yaptığı eylemlerde, bu eylemleri devlet yapıyor imajı yaratıldığını tespit ettik.” açıklamasında bulunmuştu.