maarif takvimi · ortak hafızada bugün

5 temmuz

türkiye’nin ortak hafızasında, geçmiş 5 temmuz’larda kamuoyu nelere tanıklık etti?

1921 italyan birlikleri antalya’dan tamamen çekildi.
1938 türk birlikleri hatay’a girdi. fransızların ilan ettiği sıkıyönetim kaldırıldı.
1939 enver paşa’nın çocuk ve torunlarının vatandaşlığa alınmaları ve yurda dönmelerine izin veren yasa çıktı.
1939 valilerin cumhuriyet halk partisi il başkanlığı görevlerine son verildi.
1950 radyoda dini program yayınlama yasağı kalktı.
1952 7. uluslararası kadın hukukçular konferansı istanbul’da başladı.
1954 memur tasfiye yasası, çıktı. artık; memurlara bir süre için işten el çektirebilecek ya da emekli edilebilecek.
1964 emekli albay talat aydemir idam edildi. aydemir, 22 şubat 1962'de darbe girişimi nedeniyle emekli edilmişti. aydemir, girişimini 21 mayıs 1963'te tekrarlayınca yargılandı ve idama mahkûm oldu.
1971 gazeteci ilhan selçuk ve oktay kurtböke birer yıl hapse mahkum oldu
1971 türkiye’nin ortak pazar’a geçişini öngören katma protokol meclis’te kabul edildi.
1973 türkiye radyo ve televizyon kurumu (trt) “eurovizyon kulübü” üyesi oldu. artık dünya olaylarını naklen yayınlanabilecek.
1974 bakanlar kurulu türkiye’de haşhaş ekimi yasağını kaldırdı. 7 ilde haşhaş ekimi yapılabilecek. karar amerika birleşik devletleri’nin tepkisine yol açtı. başbakan bülent ecevit “nerede ne ekeceğimize kimse karışamaz” dedi.
1976 devlet güvenlik mahkemelerinin kaldırılması mücadelesi çerçevesinde; devrimci işçi sendikaları konfederasyonu (disk) yönetimi “devlet güvenlik mahkemeleri sıkıyönetimsiz sıkıyönetim demektir” uyarısında bulundu.
1978 istanbul’da atatürk eğitim enstitüsü müdür yardımcısı vurularak öldürüldü, şehremini’de bir kahve tarandı; 3 kişi öldü, ankara valiliği polis dernekleri pol-der ve pol- bir merkezlerini kapattı.
1984 250 milletvekili silah almak için başvurdu.
1988 bakanlar kurulu; fethiye, gökova ve köyceğiz dalyan kıyılarını özel koruma bölgesi ilan etti.
1991 mesut yılmaz hükümeti 153'e karşı 265 oyla güvenoyu aldı.
1993 tansu çiller hükümeti 184'e karşı 247 oyla güvenoyu aldı.
1993 başbağlar katliamı. sivas katliamı’ndan 3 gün sonra, bu olaya misilleme olarak pkk tarafından yapıldığı iddia edilen, aralarında kadın ve çocukların da bulunduğu 33 kişi erzincan’ın kemaliye ilçesinin başbağlar köyünde öldürüldü.
2000 kapatılan refah partisi genel başkanı necmettin erbakan’a “halkı kin ve düşmanlığa tahrik” suçundan verilen 1 yıllık hapis cezası yargıtay’da onandı.
2000 burdur cezaevi’nde mahkemeye gitmek istemeyen siyasi hükümlü ve tutuklular barikat kurarak direnişe geçti. güvenlik güçleri eyleme müdahale için dozerlerle duvarları yıkarak cezaevine girdi. operasyon sırasında tutuklu veli saçılık’ın kolu dozerin kepçesiyle koptu, 61 kişi yaralandı. aynı gün, bayrampaşa cezaevi’nde bir grup adli tutuklu ve hükümlü nakilleri protesto amacıyla gardiyanları rehin aldı. eylem kısa sürede olaysız sona erdi
2000 kanser olmasına rağmen uzun süre tedavi olanağı tanınmadan cezaevinde tutulan siyasi mahkum murat dil yaşamını yitirdi.
2001 cumhurbaşkanı ahmet necdet sezer, 4696 sayılı yasa değişikliğini veto etti. gerekçe: yasanın yolsuzlukla mücadelede savcıları baypas edeceği.
2002 cezayir’de bağımsızlığın 40. yıldönümünde bir pazar yerinde bombalı saldırı düzenlendi; 30 kişi öldü, 37 kişi yaralandı. saldırıyı üstlenen olmadı.
2003 ankara incesu caddesi üzerinde bulunan petrol ofisi’nde patlama meydana geldi. faciada 14'ün üzerinde kişi ölürken 200'ü aşkın kişi de yaralandı. başkent yetkililerin yerinde müdahalesiyle çok büyük bir facianın yaşanmasından kıl payı kurtuldu.
2004 avrupa alevi birlikleri konfederasyonu başkanı turgut öker türkiye’de zorunlu din kültürü ve ahlak bilgisi dersi uygulamasını aihm’ye taşıdı. gerekçe: inanç ve eğitim eşitliği ilkelerine aykırı olması.
2004 ak parti ve chp’lilerin oylarıyla nüfusu 50 bini aşan belediyelere, kadın ve çocuklar için kadın sığınma evi açma zorunluluğu getirildi.
2005 kordon kanı bankacılığına ilişkin yönetmelik, resmi gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi. kamu ya da özel sektör kordon kanı bankası kurabilecek.
2007 yüzde 51 hissesi satışa çıkarılan petkim ihalesini bir rus ve kazak şirketlerinden oluşan transcentral asia petrochemical holding ortak girişim grubu 2 milyar 50 milyon dolarla kazandı.
2007 uluslararası af örgütü yayımladığı raporda türkiye’de “polis memurları ve jandarma tarafından yapılan ciddi insan hakları ihlallerinin cezalandırılmadığı ve bunun aynı zamanda savcılar ve hakimlerin tutarsız kararlarıyla desteklendiği” görüşüne yer verildi.
2007 avrupa insan hakları mahkemesi, 2000’de burdur cezaevi’nde düzenlenen operasyonda kolu kopan veli saçılık ve diğer 24 kişinin açtığı davada türkiye’yi 1 milyon 104 bin lira tazminat ödemeye mahkum etti.
2008 türkiye futbol federasyonu başkanı hasan doğan bodrum’da geçirdiği kalp krizi neticesinde hayatını kaybetti.
2012 izmir bornova’da yamuk adlı kediyi tekmeleyerek öldüren üniversite öğrencisine “mala zarar vermekten” 3 ay 10 gün hapis cezası verildi
2012 uluslararası futbol federasyonları birliği müslüman kadın futbolcuların maçlarda başörtüsü takabileceğini açıkladı.