maarif takvimi · ortak hafızada bugün
28 kasım
türkiye’nin ortak hafızasında, geçmiş 28 kasım’larda kamuoyu nelere tanıklık etti?
- 1912 arnavutluk osmanlı’dan ayrılarak bağımsız oldu.
- 1918 kâzım karabekir paşa’nın kars’tan istanbul’a gelişi.
- 1920 mehmet âkif ersoy ve eşref edip “sebilü’r-reşad” dergisini kastamonu’da çıkarmaya başladılar.
- 1922 bursa’nın iznik ilçesinin yunan işgalinden kurtuluşu.
- 1925 kabul edilen şapka kanunu yürürlüğe girdi.
- 1928 istanbul barosu’na başvuran ilk kadın avukat beyhan hanım ilk duruşmasında bir kadını savundu.
- 1934 hâkimiyet-i milliye gazetesi ulus adıyla çıkmaya başladı.
- 1936 hükümet, ereğli kömür işletmeleri’ni fransızlardan satın aldı.
- 1938 atatürk’ün 5 eylül’de yazdırdığı vasiyetnamesi açıldı. atatürk, vasiyetinde; parasının nemasından yakınlarına, manevi evlatlarına aylık, inönü’nün çocuklarına yükseköğrenim ödeneği bağlanması koşuluyla parasını ve çankaya’daki mülkünü chp’ye bıraktı. nemadan kalacak miktarın her yıl türk dil ve tarih kurumlarınca paylaşılmasını istedi.
- 1940 2. dünya savaşı ortamında 500 kilogramdan fazla tahıl stoklarına ticaret bakanlığınca el konulması kararlaştırıldı.
- 1945 resmi araçlara kadın ve çocukların binmesi yasaklandı.
- 1951 fikir ve sanat eserleri kanunu kabul edildi. kanun, 1 ocak 1952'de yürürlüğe girdi.
- 1958 türkiye-fransa ve türkiye-belçika arasında mali yardım anlaşmaları imzalandı.
- 1962 amerika birleşik devletleri, türkiye’deki orta menzilli jüpiter füzelerini sökme kararı aldı.
- 1964 süleyman demirel, favori olan rakibi saadettin bilgiç’ten 1072 oy fazla alarak adalet partisi’ne genel başkan seçildi.
- 1967 nato genel sekreteri manlio brosio, ankara’da dışişleri bakanı ihsan sabri çağlayangil ile görüştü ve atina’ya geçti. türk jetleri kıbrıs üzerinde uyarı uçuşları yaptı.
- 1968 eski cıa istasyon şefi, abd’nin yeni türkiye büyükelçisi robert komer’in türkiye’ye gelişi istanbul yeşilköy’de protesto edildi. protestoculardan deniz gezmiş, rahmi aydın, mustafa zülkadiroğlu, toygun erarslan ve mustafa gürkan tutuklandı.
- 1974 ankara’daki ağaç ve metal işleri olgunlaşma enstitüsü öğrencileri eğitim ve öğretim adı altında ucuz işçi olarak çalıştırıldıkları gerekçesiyle ölüm orucuna başladılar.
- 1977 chp lideri bülent ecevit niğde’de “tek yol devrim” sloganıyla karşılandı. ecevit topluluğa “tek yol oy” sözleriyle karşılık verdi.
- 1979 vatikan devlet başkanı papa ii. jean paul resmi ziyaret için türkiye’ye geldi.
- 1986 hollanda sağlık bakanlığı türk çayında yüksek oranda radyasyon bulunduğunu açıkladı. çay-kur genel müdürlüğü iddiaları “batı tezgâhı” diye nitelendirdi ve “kaynatıldığında radyasyon yapraklarda kaldığından kirlilik oranı 5–6 kat düşer” açıklaması yaptı.
- 1988 başbakan turgut özal cumhuriyet gazetesine, 500 bin lira manevi tazminat ödemeye mahkûm oldu. özal, 1982'de cumhuriyet gazetesini “babıâli’nin pravdası” olarak nitelemişti.
- 1997 sivas’taki madımak oteli’nde, 2 temmuz 1993’de 37 aydının yakılması olayıyla ilgili olarak yargılanan 99 sanıktan 33'ü ölüm cezasına çarptırıldı.
- 1998 hakkari’nin çukurca ilçesi yakınında bir askeri helikopter, teröristlerin açtığı ateşte pilotun vurulması sonucu düştü. 16 asker öldü.
- 2002 abdullah gül’ün başkanlığında kurulan 58. hükümet tbmm’de 170'e karşı 346 oyla güvenoyu aldı. meclis’te oylama ilk kez elektronik aygıtla yapıldı.
- 2003 avrupa konseyi, türkiye’de 2003'te düzenlemeyi planladığı faaliyetleri “güvenlik” nedeniyle ertelediğini açıkladı.
- 2005 şemdinli’de umut kitabevi’nin bombalanması olayına karıştıkları iddia edilen astsubaylar ali kaya ile özcan ildeniz, “toplumda infiale yol açtıkları” gerekçesiyle, van’da tutuklandı.
- 2006 vatikan devlet başkanı ve katolik dünyasının ruhani lideri papa 16. benediktus türkiye’ye resmi ziyarete geldi.
- 2010 haydarpaşa garı’nın çatısında çıkan yangın sonucunda, çatısı ve 4. katı büyük zarar gördü.
- 2015 diyarbakır baro başkanı tahir elçi öldürüldü.